— 39 
De verdere ontwikkeling ging zonder eenige stoor- 
nis voort; bij nader onderzoek lieten zich evenmin 
storingen — noch uit-noch inwendige aanwijzen als 
in Proef Iw. 
Proef II w. Watercultuur als in Proef Iw. 
Vooraf had ik echter het wortelstelsel moedwil- 
lig beschadigd, door er gaatjes in te prikken met 
een naald en door jonge worteltjes aan het onder- 
einde een weinig uit te pluizen, zoodat het een kwast- 
je geleek. Na één week onderzocht ik eenige plant- 
jes en vond een duidelijke inwendige infectie, die 
zich voornamelijk in den vaatbundel vertoonde. 
Bij één plantje kon ik toen in de bladsteel vaat- 
bundel van het op twee na jongste blad, Bac. solana- 
cearum aantoonen. De geheele stengelvaatbundel 
bleek duidelijk de bacteriën te bevatten, zonder dat 
nog een enkel pathologisch verschijnsel waar te ne- 
men was. 
Bij later onderzochte planten vertoonden zich 
smalle plaatselijke vastzettingen der bacteriën tegen 
de vaatwanden ; deze begonnen reeds een lichtbruine 
kleur aan te nemen ; thyllenvorming kwam nog niet 
voor. De hoeveelheid der bacteriën in het inwen- 
dige was liier erg toegenomen, het was mogelijk 
zelfs in de jongste blaadjes de aanwezigheid van 
Bac. sol. aan te toonen. 
Proef II a. Aardecultuur als in Proef Ia. 
De moedwillige beschadiging aan het wortelstelsel 
werd op dezelfde wijze uitgevoerd als in proef IIw. 
Dadelijk na deze voorbereiding begon ik de begieting 
met water, kunstmatig geïnfecteerd met Bac. sola- 
nacearum uit reincultures. 
Nadat ik dat elf dagen volgehouden had, stierven 
verscheidene planten onder dezelfde uitwendige ziek- 
teteekenen, als in hoofdstuk IA vermeld. Op deze 
