— 54 — 
Omtrent de resultaten van laatstgenoemd bestrijdingsmiddel 
geeft Prof. Zimmermann een volledig overzicht in Teysmannia 
1899 10® Jaargang, afl. 5 en 6, p. 332—334. 
De bate van al deze middelen is gering, hoewel momentaan 
zeker een klein voordeel daarmede behaald wordt ; het grootste 
bezwaar is echter, dat de aanwending in het groot met te 
aanzienlijke kosten gepaard gaat. 
Wanneer een radicaal middel tegen de aaltjes bestond, zou de 
kans van besmetting door tomatenziekte aanmerkelijk vermin- 
derd worden ; immers volgens proef Iw. en a. op pag. 37 en 38 tas- 
ten de bacteriën zelf de plant niet aan. Aan den anderen kant 
bleek ons uit proef III, pag. 45, dat de aanvallen der aaltjes geen 
doodelijke gevolgen hebben; de plant krijgt wel onderaardsche 
knolletjes, doch sterft hiervan niet. Eerst wanneer de bacteriën 
er bij komen, zie proef lY ontstaat de doodelijke ziekte. 
Een afdoend middel ter verdelging van bacteriën, bestaat, 
helaas, ook nog niet, doch daar Bacillus solanacearum gedood 
wordt door het felle zonnelicht, zou een veelvuldig en herhaald 
omwerken van den grond in zekeren zin tot bestrijding kunnen 
medewerken. 
Ongelukkigerwijze bevordert herhaalde grondbewerking juist 
de vermeerdering der aaltjes. 
Het beste, wat aanbeveling verdient is, om op gronden, 
waarop de tomatenplant sterft en het wetenschappelijk onder- 
zoek deze ziekte als oorzaak doet kennen, in geen geval meer 
tomaten te planten. Deze gronden moeten ongebruikt gelaten 
of beplant worden met gewassen, die resistent tegen Hetero- 
dera zijn. 
Wanneer voor dit laatste doel een andere Solanae kon gevonden 
worden, zou dit een groote aanwinst voor de tomaat zijn, omdat 
er dan entproeven konden genomen worden, waarvoor de re- 
sistente Solanae als wildstam moest dienen. 
Lycopersicum esculentum laat zich zeer gemakkelijk op an- 
dere Solaneae enten, en die bewerking heeft ook productief een 
gunstig gevolg. 
De eerste, die zich hiermede bezig hield was baron Tschondy, 
