HOOFDSTUK IV. 
ONDERZOEKINGEN IN DE FAMILIE 
DER ACANTHACEEËN. 
Alhoewel de leden der voor de Indische Hora zoo belangrijke familie der 
Acanthaceeen over het algemeen niet gekenmerkt zijn door het hezit van bestand- 
deelen, die een krachtige pharmakologische werking uitoefenen, zoo ontbreekt 
het haar toch, ook in Ned.-Indië, geenszins aan vertegenwoordigers, welke tot 
medische doeleinden worden aangewend. 
Intusschen vindt men hieronder slechts enkele van de zeer talrijke Indische 
geslachten besproken; het ligt echter in mijne bedoeling, de nasporingen in 
deze familie voort te zetten. 
Resultaten, die zich onder één gezichtspunt laten brengen, werden niet ver- 
kregen; bij een onderzoek van eenige weinige, tamelijk uiteenloopende soorten 
mocht dit trouwens niet verwacht worden. 
De wetenschappelijke namen der onderzochte Acantliaceecn ontleende ik aan 
de bewerking van deze familie door Lindau in Engler en Prantl, Nat. 
Pflanzenfam. IV, 3, 274 vlgg. 
Hygrophila Spec. 
De kleine bruine zaadjes, die men als inlandsch geneesmiddel op de markten 
te koo}) vindt aangeboden onder den naam van „/cZor A-odoP’, zijn afkomstig 
van Hygrophila ohovata Nees of van de chineesche H. salicifolia Nees 1). De 
inlandsche naam, die »kikvorscheieien” beteekent, is zeer eigenaardig voor deze 
zaden. Wanneer ze nl. met water in aanraking komen, ziet men plotseling 
ieder zaadje zich met een slijmige laag omhullen, waardoor ze zich tot klompen 
aan elkaar hechten en zoodoende zeer levendig doen denken aan de conglome- 
raten van kikvorscheieren in de slooten. Bezien we dit verschijnsel onderbet 
mikroskoop, dan blijkt het teweeggebracht te worden door oogenschijnlijk gelede 
haren, die in drogen staat tegen de buitenste zaadhuid aangedrukt liggen, 
maar zoodra ze bevochtigd worden, uit de liggende houding oprijzen en een 
radiaire richting aannemen; de haren van de onderscheidene zaadjes hechten 
zich dan aaneen en veroorzaken dus het ontstaan van de bedoelde geleiachtige 
massa. Afbeeldingen, die een soortgelijk verschijnsel bij de zaden van andere 
Acathacee'én duidelijk maken, vindt men bij Engler en Prantl 1. c., fig. 121 en 
1) VoEDjiKMAN in Geneesk. Tsclir. voor Ned.-Indie XXXIV, 326. 
