— 58 — 
werkte; dan blijkt, dat deze vloeistof bevatte omstreeks 0,15: 5000 
van de base in vrijen staat, doch meer dan 3: 5000 zwak gebonden, 
minder giftig dus waarschijnlyk dan het vrije alkaloïd, doch nog 
altijd werkzaam door een alkalische reactie. Brengen we hiermee 
in verband het feit, dat een oplossing van vasicine 1 : 5000 in graad 
van werkzaamheid met het bedoelde infuus vrij wel overeenstemde, 
en houden wij in het oog, dat bij beide vloeistoffen, maar voornamelijk 
bij de zuivere alkaloïdoplossing, neutralisatie een belangrijke reductie 
van de giftigheid teweegbracht, dan schijnt mij de meening, dat het 
alkaloïd vasicine, gedeeltelijk in vrijen staat, doch grootendeels aan 
een zwak zuur gebonden, de toxische eigenschappen van de bladeren 
van Justicia Adhatoda veroorzaakt, alleszins gerechtvaardigd. Stellig 
bestaat er geen aanleiding om, met Watt, ter verklaring dier 
toxische eigenschappen de aanwezigheid van vluchtige werkzame 
bestanddeelen aan te nemen. 
Dat ook lagere dieren dan visschen in verschillende mate reageeren 
naar gelang de oplossing van vasicine al of niet neutraal gemaakt 
is, bleek mij bij een proef met aardwormen. In een oplossing van 
de vrije base 1 : 5000 waren deze binnen drie kwartier dood ; werd 
de vloeistof vooraf geneutraliseerd, dan waren de dieren na twee 
uren nog in leven. 
Ook in de toepassing, die de bladeren van Justicia Adhatoda 
vinden bij de rijstkultuur, tot het dooden van schadelijk gedierte, 
zal, naar men veilig mag aannemen, de alkaliciteit, door het vasicine 
veroorzaakt, een rol spelen. 
De verlammende werking van het alkaloïd, bij de injectieproeven 
waargenomen, kan het gebruik als krampstillend middel verklaren. 
In takbast van den heester kon ik, evenals in de bladeren, een 
vasicinegehalte constateeren. Hier is evenwel geen vrij alkaloïd 
voorhanden: het infuus van den bast reageert duidelijk zuur. 
Justicia Gendarussa L. 
justicia Gendarussa is de in Ned.-Indië veelvuldig voorkomende ^^gandaroesa!\ 
Gendarussa vulgaris Nees, een heester, dien men vooral in pagars vaak ziet 
aangeplant. De bladeren geven, als men ze wijft, een zwakken onaangenamen 
geur af. 
