16 — 
ik niet twijfel of ook 0,5 mgr. zou een dier van gelijke grootte ge- 
dood hebben. Vergelijkt men thans de lichaamsgewichten van de 
beide proefdieren met de hoeveelheden alkaloïd, hun toegediend, dan 
blijkt, dat die hoeveelheden per gewichtsdeel proefdier weinig verschil- 
len, dat dus ook in het eerste geval het alkaloïd zeer goed de eenige oor- 
zaak van den dood kan geweest zijn, te meer daar de waargenomen ver- 
schijnselen in beide gevallen zeer groote overeenstemming vertoonden. 
Het spreekt van zelf, dat de laatste beschouwingen geen absolute 
waarde hebben. Toch meen ik, dat zij, in verband met de resultaten 
van het chemisch onderzoek, in het voorafgaande medegedeeld, het 
recht geven, als zeer waarschijnlijk aan te nemen, dat het niet- vluch- 
tige alkaloïd spigeliïne het eenige specifiek giftige bestanddeel van 
Spigelia anthelmia is. 
Wat nu de wormdoodende eigenschappen van de plant betreft, het 
is de vraag, of deze geheel of ten deele aan het alkaloïdgehalte 
moeten worden toegeschreven. Hogelijk speelt hier ook wel het 
looizuur een rol, evenals dat bij andere vermifuga wordt waarschijnlijk 
geacht. Wanneer inderdaad, zooals Dujardix-Beaumetz aangeeft, deze 
werking bij het drogen gehéél verloren gaat en daardoor de aan- 
wending in Europa onmogelijk is, dan komt zij zeker niet aan het 
alkaloïd toe, daar dit ook in gedroogde grondstof wordt aangetroffen; 
ik kon het daaruit met volkomen behoud van zijn giftige hoedanig- 
heden afzonderen. Intusschen heb ik niet uitgemaakt, of het gehalte 
aan alkaloïd geen schade lijdt bij het drogen; dit is niet onwaarschijnlijk, 
want we hebben gezien, dat de base niet zeer bestendig is , en een 
verminderde werkzaamheid van gedroogd materiaal zou hierdoor 
mogelijk verklaard kunnen worden. Hoe dit ook zij, het voorhanden 
zijn van een zoo intens giftig bestanddeel, dat toch wellicht op den 
mensch nog heviger werkt dan op de besproken proefdieren — en 
het feit dat, zooals in het begin van dit artikel werd meegedeeld, 
de giftmengster Brixvilliers zich van dit kruid bediende, schijnt 
hiervoor te spreken — dit maant tot groote omzichtigheid bij even- 
tueele toepassing van Spigelia anthelmia in de geneeskunde. 
Een speciaal onderzoek van de zaden deed ook daar de aanwezigheid 
van spigeliïne kennen. Van de zaden was slechts 4,3 gram materiaal 
beschikbaar, waaruit met petroleumaether omtreeks 30 ®/o vette olie 
