HOOFDSTUK I. 
ONDERZOEK NAAR DEN AARD DER BE8TAND- 
DEELEN VAN ENKELE LOGANIAGEËEN. 
De Loganiaceeen vormen een uit een phytochemisch oogpunt bijzonder b elang- 
wekkende familie. Eenige van de geslachten," die zij omvat L., Ge^se- 
mium Juss.), herbergen stoffen, die tot de hevigste vergiften van het plantenrijk 
gerekend worden. En vooral opvallend is het feit, dat éénzelfde geslacht, 
Strychnos, vergiften van zoo uiterst uiteenloopenden aard oplevert als strychnine 
en brucine aan de ééne, curarine aan de andere zijde. Ook het geslacht Gelse- 
mium schijnt in zijn verschillende species niet eenzelfde soort van werkzame 
bestanddeelen te beva'ten. Immers het alkaloid uit G. elegans Benth. zou 
volgens Crow 1) niet met gelsemine" en gelseminine uit G. sempervirens Ait., 
maar meer met strychnine overeenkomen. 
Van andere Lo^amaceeëw-geslachten is weinig bekend. Doch een familie, die 
reeds zoo interessante gegevens aanbiedt, verdient wel, dat ook met diegenen 
harer leden, welke tot nog toe niet of onvoldoende onderzocht zijn, nader 
kennis gemaakt worde. 
Spigelia anthelmia L. 
Spigelia anthelmia behoort niet tot de hier te lande oorspronkelijk inheemsche 
planten. Het is eene Amerikaansche Loganiacee^ die hier uit Brazilië is inge- 
voerd, zooals blijkt uit deze aanteekening van Hasskarl 2) : L, 
ex humo cum stirpibus ann. 1845 e Brasilia advecto in Java enata, laete 
crescens et multiplicata, mox inter indigenos stirpes locum tenebit.” 
Of het kruid inderdaad zich in Ned.-Indië reeds heeft ingeburgerd, is mij 
onbekend. Om Buitenzorg is het op een paar plekken zeer talrijk vertegen- 
woordigd. Van deze vindplaatsen, door Dr. Hallier aangewezen, werden 
exemplaren naar den kultuurtuin overgebracht, waar ze insgelijks welig tierden, 
zoodat voldoend materiaal voor onderzoek spoedig verkregen was. Spontaan 
ontstond een aanplant, uit door den wind verspreide zaden, bij het laboratorium, 
zelfs op steenachtigen bodem, tusschen het grint. De [)lant blijkt dus hier 
gemakkelijk te willen groeien, en het schijnt niet gewaagd, aan te nemen, dat 
ze werkelijk een aanzienlijke verbreiding verkregen heeft of krijgen zal, een 
aanleiding te meer om een onderzoek naar de bestanddeelen in te stellen. Wel 
1) Pharm. Journ. 18S7, 927. 
2) Rctzia 1, 147. 
