— 76 — 
geëxtraheerde. Ook gedroeg de stof, die na de chloroformbehan- 
deling achterbleef, zich tegenover verschillende nader te bespreken 
reagentiën niet anders dan die, welke bij die bewerking in oplossing 
gegaan was. Er was dus aanleiding om de eerst gevormde meening, 
dat twee onderscheidene bittere bestanddeelen aanwezig zouden zijn, 
te laten varen ; het feit, dat bij het koken met chloroform al minder 
en minder werd opgenomen, zou dan verklaard kunnen worden of 
door het steeds vaster samenpakken van de week geworden massa 
gedurende de bewerking of door de aanwezigheid van eenige ver- 
ontreiniging, die door het vormen van eene, zij het ook losse, ver- 
binding met een deel van de bitterstof, deze tegen de oplossende 
werking van den chloroform min of meer wist te beschermen. Xu 
bleek het samenpakken van het praeparaat niet, ten minste niet in 
hoofdzaak, voor het bedoelde verschijnsel te kunnen worden aan- 
sprakelijk gesteld; want een gedeelte, dat, in spiritus opgenomen, 
met zand gedroogd en zóó met chloroform behandeld werd, vertoonde 
geheel en al denzelfden gang van zaken: in het zand bleef, ook 
na herhaald koken, een stof achter, die door alkohol daaraan kon 
onttrokken worden, en zich van hetgeen de chloroform had wegge- 
nomen door niets scheen te onderscheiden dan juist door de 
onoplosbaarheid in die vloeistof. Een ander verschil, en dat ik 
meen voor de oorzaak te moeten houden van de uiteenloopende 
verhouding tegen meer genoemd oplosmiddel, vond ik in het aschge- 
halte van beide fracties. Terwijl de verzamelde chloroformresten 
bij verbranding slechts 0.18 °/o achterlieten, bleek het niet opgeloste 
1 asch te bevatten. Het komt mij zeer waarschijnlijk voor, dat 
deze anorganische verontreinigingen het bitter beginsel min of meer 
gebonden houden en zoodoende het geleidelijk minder worden van 
de oplosbaarheid in chloroform te weeg brengen, te meer daar, 
zooals reeds is aangeduid, die oplosbaarheid voor de achtereenvolgens 
verkregen chloroformresten dezelfde bleek. 
Ik heb wat uitvoeriger stil gestaan bij deze feiten, omdat het 
mij van eenig belang toescheen, de gronden aan te geven, waarop 
het mij gerechtigd voorkomt, aan te nemen, dat één enkel corpus 
chemicum als bitter bestanddeel van de onderzochte plant is aange- 
toond. De mogelijkheid, dat deze onderstelling onjuist is, sluit ik 
