HOOFDSTUK VI. 
TJINTJAOE. 
Met den naam ^^tjintjaoe'' duidt men in den regel aan het algemeen bekende 
en geliefkoosde praeparaat, dat aan warongs langs den weg veelvuldig verkocht 
wordt en niet uitsluitend als lekkernij wordt genuttigd, doch ook voor een 
heilzamen drank geldt bij buiklijden. Het is een suikerhoudende vloeistof, 
waarin glibberige, doorschijnende klompen drijven ; deze laatste bevatten tal 
van kleine groene fragmentjes, welke onder het mikroskoop gemakkelijk als 
bladdeeltjes herkend worden. Inderdaad zijn deze gelatineuze stukken van 
plantaardige herkomst; ze worden bereid uit de bladeren van een klimplant, 
tot de familie der Menhpermaceeën behoorende. Te dien einde worden de blaren 
op een zeef of in een kot3koesan — gevlochten mandje waarin men rijst gaar 
stoomt — , die zoover in het water gehouden wordt, dat de blaren daarmee 
voldoende in aanraking zijn, met de hand gekneed totdat alleen de nerven 
terugblijven en het stukge wreven bladmoes geheel met het water is doorgeloopen. 
Binnen korten tijd gelatineert nu de vloeistof, terwijl de bladfragmentjes 
gesuspendeerd blijven, en levert zoodoende de geleiachtige stukken, waarvan 
zooeven sprake was. 
Men is genoodzaakt, voor de vervaardiging van tjintjaoe de bladeren zoo 
versch mogelijk te verwerken, daar deze de eigenschap om gelei te vormen 
spoedig verliezen. Met bladeren, die een paar dagen oud, en verlept zijn, 
gelukt dit niet meer. Daarentegen blijft, wanneer het materiaal op doelmatige 
wijze gedroogd en in een exsiccator bewaard wordt, het vermogen om een 
gelatineuze massa te leveren behouden. Te hooge temperatuur — drogen bij 
1000 — schijnt aan dit vermogen afbreuk te doen. De klompen zelf, in water 
of zonder eenige toevoeging bewaard, nemen allengs in volume af en zijn in 
enkele dagen geheel vervloeid. Men kan ze echter in chloroform houdend 
water zeer langen tijd intact houden, zoodat het niet onwaarschijnlijk is, dat 
lagere organismen een rol spelen bij het vervloeien van de massa. Hetzelfde 
kan niet gezegd worden van het proces, dat de dril doet ontstaan. Bladeren 
toch, die in chloroform houdend water een etmaal gemacereerd waren, gaven, 
met dezelfde vloeistof gekneed, onmiddellijk positief resultaat. 
Behalve dit zeer verbreide artikel van consumptie kent men ook „tjintjaoe’^ 
als artsenij, geen bladeren ditmaal, maar wortels, of misschien juister wor- 
tel.stokken. Op de pasars zijn deze geregeld in de uitstallingen van genees- 
middelen aan te treffen, meestal in stukken van slechts weinige cM. lang en 
ter dikte van 3/4 cM. of daaromtrent. Dikkere exemplaren komen ook voor^ 
doch moeten vrij duur betaald worden; ze werden mij wel bezorgd tot een 
dikte van 5 cM. 
