HOOFDSTUK VII. 
NELUMBINE, HET ALKALOID UIT DE EMBRYO’S 
EN HET MELKSAP VAN NELUMBIUM 
SPECIOSUM MHLLD. 
Het Jaarverslag van ’s Lands Plantentuin over 1897 roert op blz. 54 
het boven aangegeven onderwerp reeds aan, in de volgende bewoordingen : 
„Een giftig alkaloïd bleek eigen te zijn aan de bittere embryo’s 1) van 
Nelumhium speciosiim Willd., welks zaden („tarate”) gegeten worden. 
Ook in het spaarzaam voorkomende melksap der blad- en bloemstelen 
dezer waterplant komt dit alkaloïd voor”. 
Inmiddels verscheen Dr. Greshoff’s „Tweede Yerslag” 2), hetwelk op 
blz. 28 eveneens de embryo’s van ^iarate'' bespreekt; het blijkt daaruit, 
dat door Greshoff reeds vroeger het alkaloïd in deze kiempjes was 
aange oond; wat hij ter zake vermeldt, wordt hier overgenomen: 
„De zaden der „Heilige Lotosbloem” worden in Indische landen gaarne 
gegeten. Zij hebben deze bijzonderheid, dat het groene kiempje tusschen 
de twee melige zaadlobben buitengewoon bitter smaakt en dus wegge- 
nomen moet worden vóór men het zaad kan eten. Spreken wij er van, 
dat iets zoo bitter is als ^gal”, de Chinees zegt: ’t is zoo bitter als een 
lotospluimpje 3). Rumphius (Herb. Amb. VI, 168) vermeldt, dat een 
aftreksel dezer bittere pluimpjes als thee gedronken wordt. 
Een alkoholisch extract der Nelmnhiiim-^\emQn wordt in water opge- 
nomen, de oplossing met aether gewasschen, natriumcarbonaat toegevoegd 
en met aether uitgeschud; deze neemt een wit kristallijn alkaloïd op, 
dat, in zwavelzuur houdend water opgelost, duidelijke neerslagen geeft 
met pikrinezuur, Mayer’s vloeistof, jood-joodkalium, tannine, platina- 
chloriede en sulfocyaankalium. Ter uitbreiding van het onderzoek ontbrak 
te Buitenzorg het materiaal. 
Uit de rhizomen van Nymphaea en Nnphar zijn bereids vroeger al- 
kaloïden geïsoleerd.” 
1) „Embryo” worden hier en in het vervolg gemakshalve, hoewel botanisch onjuist, 
genoemd de asorganen, plumula en radicula, van de klem, het eigenljjk embryo dus 
minus de zaadlobben. 
2) Deze Mededeelingen No. XXV (1898). 
3) Bretschnf.tder, Hotanicon sinicnm II (1893), 
