76 — 
weer moeielijk iiitmaken, of hetgeen men zegt werkelijk eenige 
waarde bezit ; de opgaven komen van leeken en missen iedere we- 
tenschappelijke controle. Tiet is overigens wel opmerkelijk, dat 
Smilax China ^ die in vroeger tijden, evenals hare verwanten, in 
Europa voor een krachtig middel tegen syphilis gegolden heeft, 
hier nog steeds haren ouden roem handhaaft. 
Nog wordt beweerd, dat eksteroogen en eeltknobbels door uit- 
wendige toepassing van verschen, gestampten gadoeng wortel op den 
duur verdwijnen. 
Van de vergiftige eigenschappen van gadoeng wordt, naar Gres- 
HOFF 1) op gezag van v. Musschenbroek 2) mededeelt, wel partij 
getrokken doordat men den wortel als bedwelmend middel bij de 
vischvangst gebruikt. 
Onverklaarbaar is mij, hoe Rumphius 3) er toe komt, van den 
gadoeng- wortel sprekende, het volgende te beweren : „Dewijl deze 
wortel vol schadelyk zap steekt, die een moeijelyk jeuken aan de 
handen en ’t lyf verwekt, als hij daaraan raakt, ja dikwils de huid 
afschild. . . Deze bewering, dat gadoeng een scherp sap zou bezitten, 
hetwelk de huid rood maakt en een pijnlijk jeuken opwekt, is na 
Rumphius telkens herhaald geworden 4), echter, voor zoover ik kan 
nagaan, volkomen ten onrechte. Wel hebben de knollen, zoowel in 
verschen als in gedroogden toestand, een narkotischen reuk, maar 
van die vermeende bijtende eigenschappen van het sap heb ik 
nooit iets kunnen waarnemen, niettegenstaande ik materiaal van 
allerlei herkomst onderzocht. Men kan het sap op de huid laten 
indrogen en den wortel langen tijd kauwen zonder daarvan eenige 
onaangename gevolgen te ondervinden. Maar inlanders koesteren 
vaak eene overdreven vrees voor vergiftige planten ; mij waarschuw- 
den ze ook wel, dat de wortel bij het kauwen „gatël” (d. i. jeukte) 
veroorzaakte, en aan zulke opgaven is vermoedelijk ook de mede- 
deeling van Rumphius ontleend. 
1) Visch vergiften, 15i. 
2) Catalogus kol. tentoonstelling te Amsterdam (1883). 
3) Herb. Amb. V, 363. 
4) Rosenthal b. V. zegt (1. c., 1082): Die Wurzel enthalt einen sehr 
scharfen Saft, der bei der Berührung einen schmerzhalten Ausschlag und selbst 
Blasen hervorruft”. 
