— tó -- 
oorspronkelijk niet in Indië thuis behoort en hier van elders 
is ingevoerd, zooals met talrijke dergelijke insecten geschiedt, 
die bij het drukke handelsverkeer allengs cosmopolitisch worden. 
Deze vraag is intusschen voor de practijk van minder belang; 
het insect is er nu eenmaal en de tabaksplanters hebben met 
die aanwezigheid rekening te houden. En dat het bij voort- 
during een ernstig gevaar oplevert voor het marktproduct der 
planters, bleek o.a. in 1900 op eene onderneming in Midden- 
Java, die ik naar aanleiding van het optreden van dit diertje heb 
bezocht. Het had zich daar in grooten getale een plaats weten 
te veroveren in de verpakloods, was gedrongen in de stapels gefer- 
menteerde tabak, die voor de verpakking gereed lagen en werd 
ook aangetrolfen bij het openen van balen, die in afwachting 
hunner verzending een paar maanden in de loods hadden gelegen. 
De vrees, dat het zich in vroeger afgezonden balen ook zoude 
hebben bevonden en dat deze dus in zeer gehavenden toestand 
te Amsterdam zouden aankomen, werd gelukkig niet bewaarheid. 
Blijkbaar had de invasie der dieren eerst kort te voren plaats 
gehad. Alle aanwezige balen werden weder opengemaakt, de 
bossen uitgeschud, waar dit wenschelijk was zelfs losgemaakt 
en opnieuw uitgezocht en ook de stapels werden aan een nauw- 
keurig onderzoek onderworpen, waarbij het bleek, dat nog slechts 
de buitenste bossen aangetast waren. Op de meest afdoende 
wijze werd alles schoon gemaakt en daardoor werden onge- 
twijfeld zeer ernstige gevolgen voorkomen. Het antwoord op 
de vraag, waar de insecten zoo plotseling vandaan kwamen, 
werd tevens gevonden. Men had namelijk de gewoonte, het 
dagelijksch afval van de verpakloods in eene naburige localiteit 
in groote manden te bewaren. Daarin nu bleek het insect zich 
te hebben genesteld; het had er zich ongestoord kunnen ver- 
menigvuldigen en uit dit besmettingscentrum verspreidde het 
zich. Ook hier werd dus eene totale opruiming gehouden ; alle 
aanwezige afval werd diep onder kalk begraven, terwijl manden, 
muren, houtwerk enz. behoorlijk door carbol water werden ontsmet. 
Uit de hier opgedane ervaring blijkt, hoe steeds een nauw- 
lettend toezicht moet worden gehouden, vooral op alle plaatsen. 
