— 75 — 
Als oorzaak der ziekte leerde Zimmeemann bij een onderzoek 
in loco eene wants kennen, die door mij reeds in het Eerste 
Deel van. De Dierlijke Vijanden der KoffieculUmr op Java^ pag. 
23 is beschreven en op PI. 2, fig. 10 van hetzelfde werk is af- 
gedeeld, omdat ik haar had leeren kennen als schadelijk door 
het zuigen aan halfrijpe koffiebessen. Haar raam is Pentatoma 
pleheja^ Voll. 
Verder zegt Zimmeemann (1. c. pag 248) in het Kedirische ziekte- 
verschijnselen te hebben waargenomen, die ook op aantasting 
door wantsen wijzen, maar toch niet geheel met het in Banjoewangi 
waargenomene overeenstemmen. Daarom vermoedt hij, dat 
meer dan ééne soort van wantsen eene dergelijke ziekte bij den 
koffieboom kan veroorzaken. 
Tijdens mijn laatste reis in Oost-Java heb ik aangaande dit 
laatste op eene onderneming op den Smeroe meerdere zekerheid 
gekregen, na mijne terugkomst door verschillende zendingen uit 
het Kedirische nog bevestigd. Terwijl ik toch zelf op de be- 
doelde onderneming op een paar boomen, die de ziekte ver- 
toonden, een exemplaar van eene andere wantsensoort (Da/pada 
versicolor^ H. S.) op heeterdaad betrapte, werd hetzelfde insect 
mij een paar weken later met aangetaste takken uit Kediri 
toegezonden. 
Naast Pentatoma pleheja mogen wij dus Valpada versicolor als 
schadelijk voor de koffie beschouwen. Dit insect heeft het vol- 
gende voorkomen. Lengte 14— 16 mM. Breedte 6--? mM. Aige- 
meene kleur bruinachtig olijfgroen met niet scherp begrensde, 
donkerder vlekken, waarvan ééne op het lederachtige deel der voor- 
vleugels het duidelijkst is. Kop groot en eenigszins langwerpig. 
Oogen groot en uitpuilende. Sprieten 9 niM. lang, dun, met een 
lichten ring aan de basis van het voorlaatste lid. Thorax met 
hoekige schouders; de schouderdoeken doen zich als lichtgekleurde 
knobbels voor. 
Schild groot, naar achteren spatelvormig verlengd en aldaar 
lichter van kleur. Aan de basis van het schild twee lichtbruine 
vlekken. Pmnd van het achterlijf op zijde onder de voorvleugels 
uitkomend, afwisselend donker en licht van kleur. Voorvleugels 
