41 — 
Drie tot vier maanden soms eerder na eiken snit kan men 
weer oogsten, doch heeft men telkens het plantsoen als eene 
geheel nieuw aangelegde aanplanting te behandelen, — d. w. z. 
reeds een paar dagen na den snit wordt de grond losgewerkt; 
later heeft men het veld ook meermalen te wieden. 
In één jaar kan men aldus drie keer van denzelfden aanplant 
oogsten en bekomt men gewoonlijk het rijkste beschot van den 
tweeden snit. Op sawah als tweede gewas verbouwd, verkrijgt 
men uitteraard niet meer dan één snit, dewijl alsdan middeler- 
wijl de tijd aangebroken is, om den grond te bewerken voor 
den e. v. padiaanplant. 
Ook wordt beweerd, dat men bij goed onderhoud van dezelfde 
zaad-indigo-aanplanting gemiddeld drie keer in het jaar snijden 
kan tegen niet meer dan hoogstens vijf keer in de twee jaren 
van een stekplantsoen. 
G-ewoonlijk worden de bladeren door de verbouwers zelven 
tot indigo — nu nila geheeten — verwerkt. 
Hiertoe doet men de gesneden takken met de aanzittende 
bladeren in een houten of aarden vaatwerk of, zoo men dien 
bezit, in een gemetselden bak, waarin men langzamerhand zooveel 
helder water toelaat, dat de geheele stapel bladeren onder den 
waterspiegel komt. Die wat zorgvuldig werken, verwijderen 
eerst nog de houterige takken. Om te voorkomen, dat de stapel 
boven komt drijven, wordt deze door middel van met steenen 
bezwaarde planken of bamboes onder gehouden, zoodat de massa 
ongeveer één voet onder den waterspiegel blijft. Na eenige uren 
begint er gisting in te komen. Eerst stijgt er slechts hier en 
daar een luchtbel op, die, aan de oppervlakte gekomen, aan- 
stonds barst. Naarmate men de bladeren langer laat uittrekken, 
wordt de vorming dier luchtbellen menigvuldiger. G-aandeweg 
neemt zij af en bedekt de waterspiegel zich met een dun vliesje, 
terwijl de vloeistof middelerwijl eene groene kleur aanneemt, 
die al donkerder wordt. Wanneer dit water een min of meer 
zoeten geur verspreidt en niet meer verkleurt, laat men het 
voorzichtig in een ander vaatwerk toe, waarin het geklopt wordt. 
Bij bereiding in het groot, zooals zulks op de ondernemingen 
