— 45 — 
Zij wordt niet tot geregelde plantsoenen, doch als heiningen 
aangeplant. 
De schors wordt op gelijke wijze behandeld als de wortelbast 
van den tjangkoedoe d. w. z. na droging fijngestooten en in 
water uitgetrokken. Worden de pandanrepen, nadat men ze 
een etmaal in dit aftreksel gedaan heeft, zonder meer in de zon 
gedroogd, dan nemen zij eene wijn- of helroode kleur aan. 
Legt men ze na droging in de zon nog een etmaal of langer 
in modderwater, zoo wordt de kleur intensiever en gaat zij 
tot donkerrood over. Herhaalt men de indompeling in sëtjang- 
aftreksel en in modderwater meermalen, dan verandert de 
donkerroode kleur langzamerhand in bruin of chocoladebruin. 
Het hout van de sëtjang, beter bekend als kajoe sëpang of 
sapan^ wordt zeer veel in koud water getrokken, welk water, 
nadat het roodachtig ziet, aangewend wordt voor oogwassching 
bij aandoeningen van het gezicht. 
Nog eene plantaardige kleurstof, om rood te verwen, levert 
de schors op van eene slingerplant, die in de Soendalanden 
bekend is onder den naam van djirak. Zij wordt echter niet 
in geregelde cultuur verbouwd, doch komt in het wild voor. 
De schors wordt inzonderheid sasak genoemd. Soms wordt zij 
zonder bijmengselen, soms ook met tjangkoedoe schors opgekookt. 
Inzonderheid voor het donker kleuren van vischnetten be- 
zigt men de schors van den salam^ een’ boom, die wel op de 
erven, doch niet als geregelde plantsoenen wordt aangeplant en 
eene hoogte bereikt van 20 voet of meer. De bladeren worden 
als specerij in de Indische keukens gebruikt bijwijze van sur- 
rogaat voor laurierbladeren. 
Voordat men een vischnet met het afkooksel van salambast 
behandelt, wordt het eerst in buffel- of runderbloed als bind- 
middel gedompeld. 
Onder de plantaardige bijtmiddelen, bij het verven van ga- 
rens, katoen, wit goed e. d. in gebruik, worden nog genoemd 
de vruchten en de schors van malaka en van djambe of pinang 
