— 58 — 
En dat men met het oog op de buitengewone materieele. 
schade, die de ziekte aan de suikerindustrie reeds heeft ver- 
oorzaakt, met alle ten dienste staande middelen er naar streeft, 
dergelijke al schaarscher geworden sereh vrije streken te blij- 
ven sparen voor de zoo gevreesde ziekte, moge alleszins ver- 
klaarbaar zijn. Hieruit ook is het verbod voortgevloeid, dat 
er van rietaanplantingen geen andere dan slechts één en wel de 
eerste snit mag worden genomen. Later zijn deze bepalingen 
gewijzigd bij Staatsblad 1902 No. 103. 
De rietcultuur, zooals zij door de bevolking gedreven wordt 
met het doel om het product stuksgewijs versneden bij wijze 
van versnapering, dus heel in het klein te verkoppen, dan wel 
op wat grootere schaal den oogst te verwerken tot suiker 
voor de inlandsche markt, is blijkens de 4® alinea van artikel 2 
van genoemd staatsblad uitgesloten. Maar bovendien wendt de 
bevolking — het werd hier voren reeds opgemerkt — als plantma- 
teriaal voor hare tuinen bij voorkeur enkele bepaalde variëteiten 
aan, die daarentegen ter bereiding van suiker voor de Euro- 
peesche markt niet gewild zijn. 
Het moet worden opgemerkt, dat de cultuur van de meeste 
der hiervoren behandelde tweede gewassen in den regel zoo- 
danig gedreven wordt, dat men er in hetzelfde plantsoen meer- 
dere tegelijk verbouwt, en gewoonlijk een laatrijpende als 
hoofdgewas met een of meer vroeger oogstbare als tusschen- 
planting. Zoo worden er tusschen terong doorgaans diverse 
katjang kètimoen^ djagoeng ook wel tjahe geteeld. Het 
eerst wordt er van de katjang geoogst, daarna van këtimoen, 
vervolgens van djagoeng, terwijl tjabe en terong ongeveer, 
tezelfder tijd: een dag de eene, een paar dagen later de andere 
kunnen worden ingezameld. Tusschen cassave plant men even- 
eens djagoeng, ook wel soeoek of katjang tjina enz. In de hooger 
gelegen streken wordt er tusschen tabak wat prei gekweekt 
enz. De opbrengst van een dier gewassen noemt men in de 
Soendalanden saporodan. 
Enkele bepaalde gewassen pleegt men niet anders dan af- 
