62 — 
e. a. eene buitengewoon hooge vlucht genomen heeft, legt men 
zelfs mestvaalten aan. Deze bestaan uit een vierkanten bak 
met den beganen grond als bodem, terwijl de opstaande ran- 
den gevormd worden door pisangstammen, die middels inge- 
dreven bamboespennen worden bevestigd. Het geheel wordt 
van een afdak voorzien. In dezen bak verzamelt men allerlei 
af val van groot en klein vee, ook wel zemelen (Soend. Jioeoet 
Jav. dedak) of aan veegsel (roentah) van de erven. 
Waar veel tweede gewassen verbouwd wordt, is die hoeveel- 
heid mest (Soend. gëmoek^ Jav. raboek., lëmen^ ook wel gëmoek) 
gedurende het gansche jaar bijeengegaard, dikwerf nog niet vol- 
doende, om in jde plaatselijke behoefte te voorzien. Het ont- 
brekende tracht men aan te vullen door dit uit de vlakte te 
betrekken, hetzij door vragen (djadjaloek)^ waar al die afval 
toch niet benut wordt, ook wel door bepaalden aankoop, of 
door ruil {liro7i) tegen producten van eigen verbouw, als wat 
tabak, uien, prei, kool, aardappelen enz., die in de lagere streken 
schaarsch, in het gebergte daarentegen zoo goed als te geef 
zijn. 
Daar de cultuur van andere gewassen dan padi, gelijk elders 
reeds aangeteekend, gewoonlijk zoodanig wordt gedreven, dat 
het plaatmateriaal voor de sawah-aanplanting gewonnen wordt 
uit de opbrengst van het tegal-plantsoen en omgekeerd, bestaat 
er in streken, waar veel werk van die cultuur gemaakt wordt, 
zoo goed als het gansche jaar behoefte aan mest. 
In de Soendalanden zijn het meest gewild de uitwerpselen 
van pluimvee, aldaar berak of gëmoek kolo7ig genoemd, omdat 
men het pluimvee onder het woonhuis herbergt, waarvoor 
de vloer der woningen niet direct op den beganen grond maar 
op stijlen of neuten is aangebracht. 
Uitwerpselen van groot vee zijn meer gewild dan die van 
klein vee en deze weder meer dan die van paarden. Toch heb- 
ben houders van karren en grobagverhuurderijen in de hoogge- 
legen streken zich gewoonlijk niet de moeite te getroosten, 
om zelf het stalvuil ‘ van hun erf te verwijderen. Enkele 
dier verhuur derijen hebben zich ten deze met bepaalde landbou- 
