— 31 — 
de algemeen gebruikelijke wijze tot de zooeven bedoelde lempengs 
opgevouwen is. Elk zoo’n lempeng wordt in drogen pisangbast 
verpakt, waarvan men de binnenlaag heeft weggesneden. 
De aldus bereide tabak noemt men hako- of tëmhako tampang^ 
die welke kunstmatig boven vuur gedroogd of juister gezegd 
berookt (soend dioenoen) is, heet men t. garangan^ wanneer zij 
eene lichtere, of t. mole^ zoo ze eene donkerder kleur heeft. 
De tampang staat intusschen hooger aangeschreven dan 
garangan en mole. 
De inlandsche tabaksfabrikant saust zijn product niet. Wel 
wordt het door kleinhandelaren, die aan de waroengs, op 
de passer of aan den kant van den weg voor eene waarde 
tot één of meer centen verkoopen, besprenkeld of (uit den 
mond) bespoten met een afkooksel van allerlei ingrediënten, 
waaronder wel eens geurige harsen. Daar deze het geheim 
uitmaken ter verhooging van de hoedanigheid en de renommée 
der waar, zijn deze kleine wederverkoopers er begrijpelijkerwijs 
niet zeer mededeelzaam in. Beweerd wordt, dat men de tabak 
wel eens bevochtigt met water, waarin spaansche peper is uit* 
getrokken, om de smaak pittiger te maken. 
Om aan droge tabak zekere vochtigheid mede te deelen is het 
algemeen gebruikelijk, dat men haar in versch geplukt liefst 
jong pisangblad wikkelt. 
De Soendanees rookt tabak in het droge vooraf bereide jonge 
topblad van den aren- of nipahpalm als wikkel- of dekblad. 
De Javaan geeft er de voorkeur aan, hiertoe de jonge schut- 
bladeren {klohot) van den djagoengkolf te bezigen, waaruit hij 
de binnenste fijnere exemplaren afzondert en die eerst opkookt 
met klontjes of gewone witte rietsuiker en wat kaneel of vanilje. 
Zeer algemeen ook wordt de rooktabak door de Javanen be- 
strooid met wat fijngewreven menjan^ wierook, benzoinhars, 
wat de geur verhoogt. 
De hierbedoelde cigaretjes of strootjes kan men zoowel aan 
waroengs bekomen als bij verkoopsters, die ze rondventen of 
aan den kant van den weg te gelde maken. Voor de jonge- 
lingschap, maar ook voor getrouwde mannen, worden zij niet 
