22 — 
De sereh (Anclropogon) met zware stengels en bladeren vindt 
men zoo goed als uitsluitend op erven geteeld, die met kleinere 
stengels en bladeren, welke grasachtig blijven, worden, wanneer 
zij tot eigen gebruik strekken, mede op de erven gekweekte 
voor verkoop op de tëgalans, ~ doch, evenals de nader te be- 
handelen kemangi^ toch niet tot groote plantsoenen, maar instede 
hiervan tusschen andere gewassen in langs den rand van terrassen. 
Zooals bekend, is sereh, in de soendalanden sereh genoemd, 
een uitstoelend gewas, dat uit de jonge loten wordt voortge- 
kweekt. Zelden wordt de grond er opzettelijk voor bewerkt. 
Na eene maand is de plant zoodanig uitgestoeld, dat men er 
van oogsten kan. Dit geschiedt door de oudste en best 
ontwikkelde loten te splitsen. Daar het gewas nog al spoe- 
dig uitloopt, kan men van denzelfden stoel reeds binnen 
de maand na elke splitsing weder eenige loten afnemen en 
dit soms langer dan een jaar voortzetten. Aan haar uitstoe- 
lingsvermogen is de naam der zoo gevreesde sërehziekte in het 
suikerriet ontleend. Men gebruikt sëreh als kruiderij bij de 
toebereiding van allerlei toespijzen. Ook kookt men er met 
arensuiker en andere ingrediënten een zeer smakelijken ver- 
frisschenden drank uit, in Midden- en Oost Java sërbat^ elders 
ook wel bandrek geheeten. De olie wordt uitwendig tegen 
allerlei aandoeningen van rheumatischen aard aangewend. Be- 
kend is de uit de Molukken afkomstige minjak sereh. 
Met sëreh loangi wordt bedoeld Andropogon Nardus L. Zij 
bereikt niet zelden eene hoogte van 10 voet, doch wordt niet 
als kruiderij in de indische huishouding gebezigd. Bladeren en 
stengeldeelen zijn geuriger dan de eerstbedoelde variëteit. 
De këmangi (Ocimum canum Sims.) is een vrij hoog opgroeiende 
kruidachtige plant met geurige bladeren, bloemknoppen en sten- 
geldeelen. Zij wordt voor verkoop op tëgalans langs terras- 
randen, op sawahs eveneens tusschen andere gewassen of op de 
dijkjes geteeld ; voor eigen gebruik legt men er kleine aanplan- 
tingen van aan op de erven. In de Soendalanden noemt men 
haar soerawoeng. Men kweekt haar uit zaad voort ; stekken slagen 
minder goed. Evenals voor de kleinere sëreh-variëteit wordt 
