— 10 — 
het naar de behoefte schoon maakt. Bij of na het schoffelen 
of uittrekken van het onkruid wordt de grond om de plantjes 
wat losgewerkt, elke plant een weinig aangeaard en van een 
hand vol mest voorzien, welke gelijkmatig om den stengel wordt 
verspreid. Na de periode van kropzetting wordt er niet meer 
bemest en niet dan hoog noodig gewied. 
Tot aan deze periode, doch niet dan nadat de plant zich 
hersteld heeft, eischt het plantsoen veel zorg. Schier dagelijks 
moet het horizontaal of benedenwaarts afhangend loof blad 
voor blad uitgestreken worden, om te voorkomen, dat vlinders 
er hare eitjes op leggen. Eenmaal tot rupsen uitgebroed, zijn 
het een door koolplanters zeer gevreesde plaag en moeielijk uit 
te roeien. Tegen dit koohoitje wendt de inlandsche boer niets 
anders aan dan bestrooiïng met wat asch, slechts enkelen be- 
zigen hiertoe wat zout. 
Tegen het einde van de derde of hoogstens in het begin der 
vierde maand acht men eene koolaanplanting volwassen. 
Haast wordt er gewoonlijk echter niet gemaakt met den oogst, 
vooral omdat er in een plantsoen steeds meerdere planten wor- 
den aangetroffen, die bij de andere vergeleken min of meer 
achterlijk zijn. En ofschoon men niet bepaald wacht, totdat 
deze achterblijfsters zich beter hebben ontwikkeld, hindert het 
toch weinig, zoo het gewas eene week langer of korter op het 
veld blijft staan. 
De oogst geschiedt door de plant in haar geheel uit den 
grond te trekken en den steel kort onder den krop af te snij- 
den. Alleen wanneer men loten voor plant materiaal wil win- 
nen, laat men, zooals zooeven meêgedeeld, nadat de krop afgeoogst 
is, den steel op het veld staan. 
Kool wordt op de plaats van verbouw vóór den oogst en bij 
geheele plantsoenen tegelijk of gedeelten hiervan verkocht. 
Het is niet gebruikelijk, dat de kooper daarvan de grootste en 
best ontwikkelde kroppen uitzoekt. Men koopt groote, middel- 
matige en kleine, zooals zij zich hebben gevormd, door elkan- 
der op en eerst na den oogst wordt de opbrengst naar de 
grootte gesorteerd. Van de grootste gaan er 20 tot 30 a 35; 
