AANHANGSEL 
toelichting hij het eerste gedeelte. 
1) In de residentie Bagelen zijn hier en daar de sawahs zoodanig 
aangelegd, dat zij in den vorm van min of meer breede geulen tusschen 
strooken tegalgrond inliggen of deze omgeven. Dientengevolge kan men 
het vreemdsoortig verschijnsel waarnemen, dat er op sommige tijden van 
het jaar sawahpadi gelijktijdig verbouwd wordt met allerlei tweede ge- 
wassen: de eerste in de geulen, de laatste op de tegalstrooken. Naar 
alle waarschijnlijkheid zal de landbouwer tot deze eigenaardige wijze van 
sawahaanleg zijn overgegaan, omdat de palawidjacultuur in Bagelen 
meer dan elders loonend is, hetgeen voor hem een prikkel zal zijn geweest^ 
om zich te dezen aanzien zoo min mogelijk afhankelijk te maken van 
de sawahs. Zonder dat hij behoeft te wachten totdat de padi hier 
afgeoogst is, om eerst dan over de velden te kunnen beschikken, kan hij 
thans het geheele jaar door en wel op de tëgalstrooken allerlei pala- 
widja verbouwen. 
2) Yoor grasvlakten, waarop het gras vertreden of wegens langdurige 
droogte verdord is, zegt men in de Soendalanden lëdoeg. Onze meening, 
dat er wellicht verband bestaat tusschen deze en de in den tekst gemelde 
benaming s. gelëdoeg wordt door menigen landbouwer ten stelligste tegen • 
gesproken. 
3) In streken, waar z.g. passermaleisch gesproken wordt, bedoelt men 
met pagagan het welbekende onkruid, dat, in de Soendalanden beter 
bekend onder de benaming van antanan (Hydrocotyle), zeer veel 
tegen afbrokkeling langs terraskanten wordt aangeplant en door de be- 
volking gaarne als groente (lalah)^ doch ook als geneesmiddel tegen in- 
gewandsaandoeningen genuttigd wordt. 
4) Een Soendanees, van hoema of tipar sprekende, knoopt er steeds 
het denkbeeld aan vast van bebouwen met padi. 
5) Yoor degenen onder onze lezers, die er belang in stellen, wordt 
hier een djarnpe of formulier bekend gesteld, welke de doekoen noeroenan 
bij de voorbereiding tot of na de volbrenging van zijne verschillende 
werkzaamheden (pitemhejan) uitspreekt. Zijn niet van alle doekoensnoe- 
roenan die djampe^s gelijkluidend in bewoordingen, ten aanzien van de 
