— 85 — 
te voorkomen, [zooals de landbouwer op afvrage pleegt te 
antwoorden] worden de draagstokken voor het vervoer van 
padi vervaardigd uit arenpalmtakken [eigenlijk de hoofdner- 
ven]; — maar zeer zeker geschiedt dat in voldoening aan het- 
geen het formulier hier zoo beslist zegt. 
V. soemalarang. Zooals sub t gezegd, beteekent soema dag; 
larang beduidt schaarsch, duur, hier inzonderheid verboden. 
De beeldspraak doelt op de lisoeng, het rijstblok. Evenmin 
als de landbouwer eiken dag, waarop hem dat het best schikt, 
de rijstschuur ontsluiten mag, evenmin mag hij naar willekeur 
de padi tot bras verstampen, wanneer hem dat maar goed 
dunkt. Ten deze zijn er verboden dagen [poive larang an\ 
waarmede hij heeft rekening te houden, wil hem geen onheil 
overkomen. 
De slotzinsnede der djarape luidt als volgt : 
^Ramboet sadana ti wetan.^ tanghdna ramboet sadana ti wetan; nja 
y,ijeu! — Ramboet sadana ti koelon, tangkalna ramboet sadana ti koelon; 
r,nja ijeu! — Ramboet sadana ti kaler^ tangkalna ramboet sadana ti kaler ; 
y^njd ijen! — Ramboet sadana ti kidoel^ tangkalna ramboet sadana fi kidoel ; 
„nja ijeu! 
Hier is dus sprake van hoofdhaar, waarvan het geruisch, — ook dat 
van den stengel of stam van dat haar, — vernomen wordt uit alle wind- 
streken. 
De volzinnen, onsamenhangend als zij zijn, luiden wel vreemd. Wat 
wordt hiermede bedoeld? 
Gaan wij terug tot de legende, voorkomende op pag. 16 e.v. van den 
tekst, dan blijkt, dat diensvolgens na den dood van Nji Sri uit het hoofdhaar 
de padi zou zijn ontstaan. Met ramboet in de onderhevige slotzinsnede nu 
wordt niets anders bedoeld dan de uit dat hoofdhaar voortgekomen padi, 
en met tangkalna ramboet de stengel van die padi. 
Waar de djampe zegt, dat het geruisch van dat hoofdhaar en van den 
stengel of stam uit alle windstreken vernomen wordt, daar sluit zij den 
wensch in zich, dat dat haar [dus de padi] zoomede de stam of stengel 
zoo gunstig mogen geslaagd zijn, dat men uit alle windstreken van dat 
succes zal vernemen [d. i. sadana'\ en dat — dit is de quintessens — de op- 
brengst zóó overvloedig zij, dat de landbouwers uit alle streken, dus het 
geheele menschdom, er genoeg aan zullen hebben, om van te leven. 
Wij erkennen gaarne, dat de hiervoren gegeven vertaling van de 
geciteerde djampe niet fraai, 'voor 'verbetering en aanvulling vatbaar is. 
Het was ons trouwens minder te doen om fraaie bewoordingen 
dan, om, naar ons vermogen, duidelijk in het oog te doen springen, hoe 
