— 9S — 
Om de hama te bestrijden, begraven de meeste tan is in de Jioeloeu'ofan 
d. i. ter plaatse, waar het w'ater het eerst in de sawah stroomt, allerlei 
materialen, die gediend hebben ter verpakking van kwalijk riekende 
zaken als pMa, trasi e. d. m. voorts half gebrande stukjes vel, liefst 
van zwarte geiten ; — terwijl in de leiding zelve stukgewreven lemmetjes — 
en djarak pager bladeren, zoomede wat këtela schillen [liefst van de 
soort kangkoeng^ worden geworpen. 
24) Deze hama laat het loof ongemoeid, doch aast op de jonge aar- 
steeltjes en wel reeds in de periode, waanneer de plant nauwelijks in 
bloesem is geschoten. Eerst wanneer de vruchtzetting is ingetreden, de 
aren zich gaandeweg vullen en deze onder het gewicht yan haren inhoud 
neêrbuigen, heeft men eenige, zij het ook geen afdoende, aanwijzingen 
voor de h. hëheloek en met name in die exemplaren, die, daar zij voos 
zijn, recht overeind blijven opgericht. Zekerheid van aantasting door 
bebëloek bekomt men eerst in de periode van rijpheid : terwijl de gezonde 
aren geel gekleurd zijn, blijven de door de hama geteisterde grauw-grijs. 
Steeds kan men in den stengel en wel in de bovenste geleding, waarin 
de vruchtsteel is ingeplant, een gaatje ontdekken, hetwelk de middelerwijl 
tot insect gemetamorphoseerde bebëloek zich heeft geboord, om uit hare 
gevangenschap te ontsnappen. Maar ook de basis van het aarsteeltje 
vertoont sporen van aanvreting. 
De bëbëloek wordt als een algemecne plaag aangemerkt, zóó dat 
de tani haar beschouwt als iets, wat eenmaal zoo behoort, en zich geen 
padiaanplant kan voorstellen zonder dat er aren zijn, die geen sporen 
daarvan dragen. De hama treedt echter nooit anders dan sporadisch op. 
Middelen daartegen kent de landbouwer niet. 
25) . De algemeene benaming voor rupsenplaag in de Preanger is 
h. hileud. Ongeveer twee jaren geleden moet zij hier en daar in het 
Oedjoengbroengwetan o. a. in desa’s en in hevige 
mate zijn opgetreden. Zooals het meer in dergelijke gevallen gaat, ver- 
zekerde men, dat, toen zij -ontdekt werd, de plaag reeds onrustbarend 
groote afmetingen had aangenomen. De hierbedoelde rupsen hadden de 
grootte van potlooddikte en ongeveer 5 c.m. lengte ; zij waren zeer schaars 
behaard, groenachtig gekleurd en van een zwart kopje voorzien. Uit 
den aard der zaak moest vooral het loof het ontgelden. Volgens lieden, 
die beweren, dat zij het zich uit vroegere gevallen herinneren, treden 
deze rupsen slechts om de 3 a 4 jaren op. 
Behalve deze groengekleurde rups is er eene andere, die evenzeer het 
loof bedreigt. Het is de z. g. hileud hanggasa al mede ijl behaard, doch 
licht, bijna wit van kleur en aanzienlijk kleiner van stuk. Men zegt, 
