— 98 - 
De holokotmdo heeft een egaal donkere kleur met een groen, in het 
fel zonnelicht min of meer blauwachtig waas. Daarenboven is zij niet 
rond van vorm als de lëmhhig, doch heeft zij driehoekige van boven af- 
geplatte vleugels, waardoor het geheele insect op de rugzijde plat en achter 
den rug eerder hoekig is dan regelmatig afgerond. 
Ook tegen deze plagen past de landbouwer geen ander middel toe dan 
berooken o. a. met de bladeren van sêmboeng [conyza halsamiferd] of 
djeroek-9>ooTieii. 
Nog een insectenplaag, in den tekst niet genoemd, is de Ji. mendong. 
Hieronder verstaat men een soort schildtorren van 2 tot 3 m.m. mid- 
dellijn en die in vorm eenigszins herinneren aan de torretjes, welke in 
de mangga huizen. Zij hebben echter geen ruwe, doch eene gladde opper- 
vlakte. Deze h. mendong treedt op, wanneer de padi gewied is totdat de 
aanplant zich heeft gesloten, soms, doch dan sporadisch, tot aan het rijpen 
der aren. In hare wijze van optreden doet de mendong aan de bërmg 
terugdenken : In de morgenvroegte zoeken zij de stengeldeelen van de 
padiplant op ; later op den dag verspreiden zij zich over de hoogere planten- 
deelen. Het insect zelf sticht weinig kwaad, maar de uitwerpselen zijn 
klevig, worden opgevangen door de bladeren, die onder hunne schuilplaatsen 
zijn en bieden daar eene welkome gelegenheid aan tot schimmelvorming. 
Bestrooiing met houtsasch wordt veel tegen deze plaag toegepast. Som- 
migen leggen als bij h. lolodok [vide noot 26] de aanplanting droog. 
Anderen weer wachten de heete middaguren af, om de insecten van de 
bladeren af te scheppen. Weder anderen passen het middel van berooken toe. 
30). In het oostelijk deel van de Preanger bestaat een ziektevorm 
onder het padigewas, waaraan de bevolking de benaming heeft gegeven van 
hama dedët ; omdat de zieke plantjes een gedrukt aanzien vertoonen en het 
toeschijnt, alsof zij door een geheimzinnige kracht in den grond worden belet, 
om zich goed te ontwikkelen en als het ware voortdurend naar beneden 
getrokken — didedët — worden. Eene zichtbare oorzaak voor het verschijn- 
sel kan men als bij menige andere ziekte of plaag ook hier niet opgeven. 
Wij hebben hier en daar deze aan A. c?êc?t’nijdende plantsoenen bezocht 
en onderscheidene zieke plantjes doen uittrekken, om eenig denkbeeld 
te verkrijgen van den ziektevorm. Uit hetgeen wij waarnamen, bleek 
ons het verloop der ziekte ongeveer als volgt te wezen. 
Van plantjes, welke in het eerste stadium zijn aangetast en waarvan 
het loof nog zijn frisch groene kleur heeft behouden, zijn de wortels 
niet zoo goed ontwikkeld, niet zoo lang van stuk als die van gezonde 
individuen van gelijken leeftijd. In een later stadium worden de wortels 
vaal geel : eerst aan het topeinde, vervolgens en langzamerhand over de 
gansche lengte. Dan schijnen zij onbekwaam voor hunne functien : zoo 
