— 100 — 
32!. Het komt ons wel wat vreemd voor, dat deze plaag iii het Ja- 
vaansch dmd tikoes wordt genoemd. Denkelijk is ook hier de benaming 
overgenomen van Maleisch sprekende Europeesche en Inlandsche ambte- 
naren. Muis heet in het Javaansch tjoet'oet. De buitengewoon groote 
en krachtig ontwikkelde variëteit, die zich zelden in padi aanplantingen 
vertoont, van tijd tot tijd in woonhuizen komt, doch zich hoofdzakelijk 
in riolen en magazijnen ophoudt, heet in het Javaansch wirog. Hieronder 
treft men niet zelden exemplaren aan, die de grootte hebben van een 
volwassen marmot en welke de kat niet aandurft. 
In warme streken komt nog een soort woelmuis voor met eerder af- 
gestompten dan spits afloopenden snuit en die vooral bij onraad in hare 
vlucht erbarmelijk piept, daarbij eene onaangename lucht van zich 
afgeeft [waaruit het spreekwoordelijke y,apëk fjëroeroet'^ is ontstaan]. 
Menig inwoner van Batavia zal de hierbedoelde tjëroeroet of tjUoeroet 
niet onbekend zijn. Daar wordt zij schier in elke woning aan getroffen ; 
zij huist in holen en gaten onder de fundeering van hoofd- en bijgebouwen 
of drempels, in vermolmde deurposten, ook wel op de erven. De kat, 
die anders belust is op muizen, laat haar ongemoeid. Deze variëteit 
komt niet in padiaanplantingen en laat ook linnengoed met rust; wel 
kan zp, wanneer dat binnen haar bereik valt, niet van papier af blij ven, 
dat meê naar de holen en gaten vervoerd wordt, om er een nest van 
te maken. 
Door onze huismoeders meer gevreesd, is de t. njingnjing. Het zijn 
wel lief gebouwde slanke diertjes als om gekoesterd te worden, buiten- 
gewoon vlug in hare bewegingen en die niet grooter worden dan vin- 
gerdikte. Zij leggen echter dikwerf een buitengewone vernielzucht aan 
den dag, waarbij vooral matrassen het moeten ontgelden, uit welke zij 
de ^■apoA;pitjes bemachtigen; maar ook lijfskleederen laten zij, louter 
uit kwaadaardige vernielzucht, niet met rust. Vandaar de vrees onzer 
huismoeders. 
33). Een eigenaardig instrument, voorzoovcr ons bekend, alleen in 
het Tjiandjoersche in gebruik bij de bewaking der hoema's tegen varkens, 
is de hèbh^oet. Het werd in den tekst reeds aangeteekend, dat deze 
bouwvelden in of nabij boschterrein worden aangelegd. Dat zich daar 
wel eens tijgers ophouden, vooral wanneer de omgeving nog maar weinig 
ontgonnen is, ligt in den aard van de zaak. Het hierbedoeld instrument 
nu is er op ingericht, om het gebrul dier woudbewoners na te bootsen en 
de wilde varkens daardoor op de vlucht te jagen. Om zelf beveiligd 
te zijn tegen de tijgers, neemt de hoema bewaker in een hoog van den 
grond opgetrokken palalangon plaats [vide pag. 56 van den tekst]. Bij 
het vallen van de duisternis begint zijn werk. Eerst wordt er onophou- 
