— 103 — 
eene helling op te voeren, zoo heet de losse machine bij de bevolking 
pantjingan. Eenige jaren geleden nu, toen de baan niet verder dan tot 
Garoet in exploitatie was, kwam de Batavia trein d. i. de voornaamste 
van alle treinen wegens het personenvervoer, tegen 12 vluv iQ Lampegcin 
aan. Daar stond de pantjingan gereed, om den trein verder naar Tjibehër 
te pantjingen. 
Er zijn meer van dergelijke aan iets plaatselijks ontleende uitdrukkingen. 
Zoo spreekt men in sommige streken voor het herstellen en onderhouden 
van heerendienstwegen van wjenen, omdat daar dat werk des maandags 
{.sëneri] geschiedt. 
Niet onverdienstelijk van dengeen, wien zij het eerst ontviel, is de 
uitdrukking poekoel njatoe voor of als een jeu de mot op poekoel satoe. 
Men weet, dat njatoe in het Soendaasch eten beteekent. Van het namiddaguur . 
van één is in de uitdrukking p)oekoel njatoe^ dus het etensuur gemaakt. 
38) . Het eene, zegt men, is afgeleid van idjo of hedjo^ hetgeen groen 
beteekent ; i. c. en gelijk de Soendanees het uitdrukt, ngahedjokeun tanaga 
d. w. z. de aan de bebouwing te besteden krachten groen maken^ verjon- 
gen^ aansterken^ door het nemen van voorschot ter aanschaffing van 
leeftocht. Het andere beteekent drukken^ eigenlijk aan handen leggen 
d. w. z. het gewas, dat reeds uitgeplant is, mogelijk zelfs geoogst staat 
te worden, is getimpahd^ gedrukt^ aan handen gelegd. En mag de ver- 
bouwer er al berouw over gevoelen, hij heeft er thans kalm in te berusten, 
hij is gebonden aan het voorschot. 
39) . T^Siga hawoe ten aja seuneuan'’’ zegt de Soendanees in de spreektaal. 
40) . Het langer eind — aan den rechterkant — van de landjam dadah 
bij den sawah-ploeg wordt daaraan toegeschreven, dat tengevolge van 
de tjeuli of uitschulping, welke den opengespleten grond tevens keeren 
moet, het kouter dieper indringt dan bij de hroedjoel, weshalve dat 
ploegijzer aan dien kant der uitschulping een hechter steunpunt moet 
hebben, steviger dient bevestigd te wezen. 
41) . In Bagelen e. a. streken van Midden- en Oost Java wordt alge- 
meen van runderen gebruik gemaakt voor trek- en ploegvee. Onder deze 
trekdieren zagen wij vooral in Oost Java inderdaad fraaie exemplaren. — 
Bekend is het trouwens, hoezeer de Madoerees gesteld is op zijne ossen 
en welke zorgen hij daarvoor over heeft. Jaarlijks worden er in Madoera 
wedrennen van ossen z. g. krërapans gehouden, die daar evenzeer een 
nationeel feest zijn als in de Soendalanden de paardenwedloopen of 
halotnha koeda. 
