— 104 — 
Ook in de Preanger en met name in het Oaroetsche heeft men destijds 
proeven genomen met runderen als ploegvee, doch schijnen de uitkomsten 
niet aan de verwachtingen te hebben beantwoord. De proefneming heeft 
nergens in het gewest tot navolging gelokt; denkelijk omdat over het 
algemeen de sawahs der Preangerlanden^ wegens den groeten rijkdom 
aan water, beter gedrenkt en dieper zijn, dus te zwaar, om met runderen 
te worden bewerkt, die naar men zegt, zwakker zijn dan buffels. 
42) . Onder de in de Preanger vervaardigde kapmessen en zwaarden 
hebben die van den wapensmid Natamadja te Tjikëroeh, nabij de spoor- 
weghalte Pantjaekek, eene zekere vermaardheid gekregen. Vergissen wij 
ons niet, dan is de bewapening der maréchaussees in Atjeh van hier be- 
trokken. Maar Tjikëroeh wordt vooral in den laatsten tijd nog al eens 
misbruikt, om inferieure waar, mogelijk te genoemder plaatse, maar 
dan toch door andere smeden aangemaakt, voor echt te slijten. Wie 
de reis per spoor door de Preanger heeft gemaakt, zal wel kunnen getuigen, 
dat er tusschen Tjiandjoer en Tasikmalaja soms reeds te Soekaloemi, 
bijwijlen te Buitenzorg^ aan de stations en halten, waar de treinen stihtaanj 
rondventers langs de personenrijtuigen komen, om den reizigers in een 
twijfelachtig gekleurden hand- of zakdoek kapmessen van allerlei vorm 
en grootte in houten schede en met houten of hoornen heft te koop aan 
te bieden. 
Ook in Tjisoerat, al mede in de afdeeling Soemëdang ^ doch meer in 
het oostelijk deel, onder het ressort van district Darniaradja^ worden 
kapmessen van zeer goede hoedanigheid vervaardigd. 
Over het algemeen echter schaft de landbouwer zich de hierbedoelde 
messen niet aan ; vooreerst omdat zij wel als sier-, snij- of vechtwapen 
voldoen, doch niet als landbouwwerktuig, maar bovendien omdat zij hem 
te duur zijn. 
In het Tjiandjoerscbe zijn de messen, vervaardigd in desa Raweuj^ 
district Bajabang^ door landbouwers gezocht om hunne deugdelijkheid. 
43) . De toenmalige Hoofdinspecteur van de koffie cultuur J. Heijting^ 
die in 1891 als Resident der Preangerregentschappen overleed, heeft het 
aanleggen van de op pag. 86 bedoelde palintangs zoo al niet bepaald 
ingevoerd, dan toch sterk in de hand gewerkt in de gouvernements- 
koffietuinen. En dat in sommige streken de bevolking er vertrouwen in 
stelt, de voordeelen daarvan heeft ondervonden, moge wel daaruit blijken, 
dat zij nu nog bij het ontginnen van eenigszins hellend terrein dergelijke 
palintangs aanlegt. 
44) . Wij herinneren ons eene destijds door den toenmaligen Assistent 
