— 16 — 
gelaten, weder in ontginning gebracht, dan zal men kwalijk 
kunnen volstaan met die eenvoudig van de bekleeding te ont- 
doen en aanstonds te beplanten : de grond zal omgewerkt moe- 
ten worden, wil men er een eenigszins loonende opbrengst van 
bekomen; — aldus ontstaat de tipar. 
Daar een tipar dns de ontginning veronderstelt van vroeger 
reeds in bebouwing gebrachte maar sedert met rust gelaten 
gronden, zoo ligt het voor de hand, dat men haar beeft te zoeken 
in streken, waar gaandeweg gebrek begint te ontstaan aan in 
de nabijheid van de nederzettingen dei’ bevolking gelegen vooi* 
cultuur geschikte gronden. Hoemas daarentegen treft men aan 
daar, waar eigenlijk gezegd boschterrein overheerschend is 4). 
Over de andere bouwgronden der l)evolking als tuinen, boom- 
gaai’den, erven, die, bij de hiervoren besproken sawahs en niet 
l^ewaterl)are rijstvelden vergeleken, in de minderheid zijn en 
l)ovendien niet of zeer weinig benut worden voor de cultuur 
van padi, zal te gelegener plaatse worden gehandeld. 
Leoenoe, aan de Cultuur van padt en andere 
OEWASSEN EN VRUCIITBOOMEN VERBONDEN. 
Denir of Nji Sri. Hare vereertng. 
Aan de werkzaamheden ten behoeve van den inlandschen land- 
bouw zijn eenige formaliteiten verbonden, die haren oorsprong 
liebben in de navolgende legende, waaruit zich in meerdere 
of mindere mate tevens de eeredienst der bevolking verraadt. 
Zooals bekend, vereert de eenvoudige landbouwer naast den 
eenigen waren God als de schepper van het heelal een aantal 
goede en kwade geesten, ook góden. 
Een der machtigsten onder deze góden nu, zekere Batara 
Goeroe., had eene dochter, aan wie de naam gegeven werd van 
Trisna- of Troesnmvati. 
Batara Goeroe had deze zijne eenige dochter allengskens zóó 
lief gekregen, dat hij besloot haar tot zijne gemalin te nemen. 
Als liefdespand eischte het meisje o. m. dat haar een voed- 
sel zou worden geschonken, dat, hoe vaak en tot welko 
