— 21 — 
Gewoonlijk wordt alleen bij grondbewerking niet bepaald op 
het veld geofferd en volstaat men terzake met een maaltijd in 
de kampoeng of lémhoer^ ten huize van den grondbezitter of den- 
gene, die den grond bewerkt. Men gaat daarbij van de over- 
tuiging uit, dat het ijle, onzichtbare der gerechten bestemd is 
voor de geesten, terwijl de aanzittende landbouwers zich hebben 
tevreden te stellen met het overschietende, het stoffelijke. 
Elke pitëmbëjan wordt voorafgegaan door eene aanroeping, 
inzonderheid gericht tot Nji Sri. Zij geschiedt door in de zaak 
ingewijden, de z. g. toekang of doekoen noeroenan.^ in eene brabbel- 
taal van Kawi, Javaansch en Soendaasch, waarvan de doekoen 
zelf doorgaans niets anders dan de portée begrijpt d. i. het af- 
snieeken van zegen of hérkah. 
Bij pitëmhéjan-tehar wordt de aanroeping gevolgd door het in 
den grond steken van een bamboe-geleding, inzonderheid van 
de soort tamijang^ met wat bras er in en daarnaast een Jiayi- 
djoewang- of selang-stek., welke plantjes evenals kaïvoeng., en 
eenige andere een zeer belangrijke rol spelen in het geloof be- 
treffende den landbouw in het algemeen. 
De pitëmbëjan tamdoer heeft een of twee dagen vóór het uit- 
planten plaats. 
Dan brengt de doekoen een bosje zaailingen in den grond zeer 
dicht bij (de galèngan of) een der sawahdijkjes en plant hij er 
eenige padi-plantjes omheen. Met zelden zet men naast het 
bosje zaailingen een jonge spruit van tjaoe manggala — pisayig ba- 
toe = Javaansch gëdang kloetoek — ; vermoedelijk, omdat deze pi- 
sang-soort bizonder gemakkelijk uitstoelt en als eene plastische 
voorstelling van den wensch, dat de padi even rijkelijk moge 
uitstoelen. Sommige doekoens steken onder het prevelen der 
formulieren hun kapmes in den grond, ter bezegeling van het 
uitgesprokene en opdat dit worde verhoord. 
Mmmer wordt bij deze plechtigheden het smeulend bosje 
padi-stroo met wierook {menjan) vergeten, in de overtuiging, dat 
evenals de rook de geprevelde wenschen zullen opstijgen naar 
de aioangaivang., — waar alle geesten verblijven — en aldus ver- 
vuld worden. 
