— 60 — 
algemeen© houten spil, welke vertikaal in het midden van het met- 
selwerk en daarboven ongeveer één meter uitsteekt. Onder dit 
metselwerk is de spil van een getand rad voorzien, hetwelk in 
een ander rad past, dat aan de horizontale as van een waterwiel 
bevestigd is. Door water middels een goot op dit waterwiel toe 
te laten, wordt het geheele samenstel in beweging gebracht. De 
watertoevoer kan middels eene verstelbare sluis worden geregeld. 
Een zelfwerkende inrichting van bamboe keert voortdurend 
de padi om, zoodat deze gelijkmatig gemalen wordt. Deze 
inrichting bestaat uit eenen staak, welke vóór elk steenen wiel 
in schuine richting aan het houten raamwerk is bevestigd, 
zoodanig dat de punt in den trogvormigen geul steekt. 
Voordat men de te vermalen padi in den molen brengt, worden 
de stroohalmen ter hoogte, waar de aren beginnen, weggesneden. 
Het kaf of de zemelen, in het Javaansch dëdëk^ Soendaasch 
hoeoet genoemd, pleegt men in drie soorten te ziften. De grovere 
worden door Chineezen voor varkensvoerder benut ; de midden- 
soort wendt men voor pluimvee aan ; terwijl de fijnere in 
Midden- en Oost Java hëkatoel in de Soendalanden loente of 
hoeoet loente genoemd, een extravoeding zijn voor paarden en 
runderen, maar dan doorgaans met de middensoort aangemengd. 
Deze fijne zemelen worden na zuivering ook voor de bereiding 
van allerlei inlandsch gebak aangewend. 
Op de rijstpelmoleninrichtingen geschiedt het afscheiden van de 
drie soorten zemelen door middel van wanmachines, die als venti- 
lator werken of van blaasbalgen zijn voorzien. De inlandsche be- 
volking doet dat met de hand middels platte bamboesmanden. 
Met dezelfde manden worden ook de fijngebroken rijstkorrels — 
Javaansch mënir^ Soendaasch heiinjenr — afgezonderd door zeer 
op eene eigenaardige kortafgebroken wijze in te schudden en 
in ronddraaiende beweging te brengen — Javaansch intër^ Soen- 
daasch tjiktjrik . — 
Aan de rijstpelmoleninrichtingen wordt de bras in gave en ge- 
broken korrels gesorteerd, de laatste nog in grof en fijn gebroken. 
Dit geschiedt door middel van zeven, die door dezelfde machine 
in beweging worden gebracht, als waarmede de molen werkt. 
