— 72 — 
Voorts komt men overeen, of er al dan niet voeding wordt 
verstrekt. In het laatste geval spreekt men van lëpas tangan, 
in de Soendastreken ook wel van ijoer manoek^ zooals een vogel 
in de vrije natuur ook zelf zorgen moet voor voedsel. 
Onder voeding wordt gewoonlijk verstaan één keer koffie met 
versnapering, in de Soendalanden njaneut salalawoehna genoemd, 
benevens wat sirih, tabak en kawoengbladeren zoomede één 
keer rijstmaal. 
Ook wordt er bedongen, of men met inbegrip van den noodigen 
rusttijd — tusschen 11 en 12 of 12 en 1 uur — tot 4 uur na- 
middags (acar) dan wel slechts een halven d. i. tot tusschen 11 
en 12 uur {bëcloeg) werken moet. In het laatste geval spreekt 
men van ngabédoeg^ in sommige streken van embrat. 37.) 
Verreweg de meeste landbouwers nemen vaste arbeiders in 
dienst voor den duur van een of meer oogstjaren. Deze lieden*, 
heeten in de Soendastreken boedjang; degenen, bij wie zij in 
dienst zijn doenoengan. Daar zij gewoonlijk tot de minvermogende 
klasse behooren, geen grondbezit hebben noch eigen huis, wonen 
velen hunner bij hunne meesters in en worden zij alleen op 
grond van dit gemis aan eigen grond of woongelegenheid wel 
eens verward met de z.g. manoeynpangs. Dit verblijven bij een’ 
ander of wonen op eens anders erf karakteriseert wel den yna- 
noempang^ geenzins den boedjang; aangezien er onder deze laatsten 
lieden zijn, die wel degelijk een eigen woonhuis of erf bezitten. 
Men onderscheidt de boedjangs in b. anak en b. koeli. De 
eersten zijn knapen of aankomende jongelingen, die bij hun’ 
doenoengan inwonen en behalve den kost nu en dan kleêren 
ontvangen. Zij worden eenigszins als lid van het gezin, als 
kind beschouwd; van daar de benaming h. anak. Doorgaans 
zijn het dan ook kinderen van broers, zusters of aanverwanten 
ook wel van zeer goede kennissen, voor wie men zich interesseert, 
om hen op te leiden in den landbouw en andere werkzaamheden. 
De b. koeli vormen onder de klasse der boedjangs als het ware 
het min of meer tijdelijk, het vlottend element. Het zijn veelal 
lieden, die elders wonen en den tijd der landbouwwerkzaamheden 
als eene welkome gelegenheid aangrijpen, om wat te verdienen. 
