— 78 — 
Een ander landbouwwerktuig is de welbekende pa^joel. 
Terwijl de Europeesche schop erop ingericht is, om in den 
grond te steken en dezen te scheppen, dient de patjoel van den 
inlandschen landbouwer, om den grond te behakken en is de 
eigenlijke hak zoo breed als een Europeesche schop. Zij bestaat 
uit twee stukken: de steel of doran^ die soms uit een recht, 
soms ook uit een opzettelijk gekromd stuk hout bestaat, om 
het werktuig gemakkelijker d. w. z. zonder veel krachtaan- 
wending te hanteeren; en den eigenlijken schop of hawak. In 
of nabij de centra van bewoning, waar men door de aanwezig- 
heid van toko’s gemakkelijk aan exemplaren van Europeesch 
fabrikaat komen kan, bestaat deze hawak uit één stuk bladijzer, 
dat op het midden van den bovenrand van eenen ring of kokot 
is voorzien, waarin de steel wordt bevestigd. Is het bladijzer 
door het gebruik versleten, dan wordt de rand er gedeeltelijk 
afgeveild en daaraan een afzonderlijk stuk ijzer of tjalatjap 
aan gemaakt, op de wijze als het kouter van eenen ploeg. 
In meer geïsoleerd gelegen streken bedient de landbouwer 
zich nog van den imtjoel van eigen fabrikaat, welke alleen uit 
een tjalatjap of ijzeren sluitstuk bestaat als evenbedoeld, terwijl 
de hawak van hout is en zelf wordt aangemaakt. Het zijn 
inzonderheid deze patjoels^ die ter onderscheiding van de eerst 
genoemde waarvan de hawak geheel van ijzer is p. hawak wor- 
den genoemd. 
In de Soendalanden wordt bij patjoels^ waarvan de haivak 
geheel van ijzer is, nog onderscheid gemaakt tusschen p. koeja 
en p. hoentiring. Bij de eerste bestaat de ring of kokot^ waarin 
de steel wordt bevestigd, uit een duidelijk eerst later daaraan 
gesoldeerd afzonderlijk stuk ijzer, terwijl bij de p. hoentiring 
die ring één geheel vormt met de hawak. 
Om gras en onkruid weg te snijden, bedient de landbouwer 
zich van een sikkelvormig mes, parang genoemd, dat zich van 
het eigenlijke grassnijdersmes of de arit o. m. hierin onderscheidt, 
dat gene langer en minder gekromd is. Bovendien loopt zij 
niet in zulk een’ aangescherpten punt uit. Voorts laat de 
ixmmg door haren vorm zich l)ij gebrek aan eene l)ehooi-lijke 
