92 — 
dan met periodieke braaklegging bebouwd kunnen worden, om 
een eenigszins loonenden oogst te erlangen, pleegt de landbouwer 
eene grootere oppervlakte te occupeeren dan hij in staat is 
jaarlijks in haar geheel te bewerken. De ontginning wordt 
dan zoodanig geregeld, dat het gedeelte van het veld, hetwelk 
het eene jaar beplant is geweest, het daarop volgende soms 
zelfs gedurende twee jaren achtereen of langer onbebouwd 
blijft. Eerst na het derde, vierde jaar of later wordt dit 
stuk weêr onderhanden genomen. Bepaalde regels omtrent 
deze braaklegging zijn intusschen niet op te geven. Zij hangt 
niet alleen af van de grootte van het grondbezit, maar en 
vooral ook van de hoedanigheid van den grond. 
Uit den aard der zaak houdt die grootte in zooverre weder 
verband met de dichtheid van bewoning, dat in schaar sch be- 
volkte, maar daarentegen aan onbebouwde gronden rijke streken 
de aan één persoon toebehoorende grondstukken het grootst 
zijn. Daar ook komt het meermalen voor, dat dezelfde land- 
bouwer in het bezit is van meerdere hier en daar verspreid 
gelegen grondstukken tegelijk. 46.) 
Eerst wanneer van een veld de productie dermate is afge- 
nomen, of het onkruid en de grassen er zoodanig de overhand 
hebben verkregen, dat een langere periode van braaklegging 
onafwijsbaar is geworden, wordt de grond geabandonneerd : 
soms voor goed, soms om hem later weder in cultuur te brengen. 
En zoo gebeurt het, dat een veld van 10 tot 15 jaren soms 
langer onbebouwd is geweest. Zulke velden noemt men in 
Midden- en Oost- Java taialoenan^ in de Soen dastreken reuma. 
Het eerste woord wordt in de Soendalanden gebezigd voor 
tuingronden, die buiten den eigenlijken gemeentekom liggen 
en waarvan de bekleeding bestaat uit wildhout met minwaar- 
dige vruchtboomen en tuingewassen er tusschen. 
Het zal nauwelijks behoeven aangeteekend, dat de braakleg- 
ging van tataloenans of reimias korter of langer kan zijn naar- 
mate het veld te voren al dan niet meermalen in bebouwing 
is geweest, maar ook naar gelang het op de ruggen en hel- 
lingen der heuvels dan wel aan den voet of in de zadelruggen 
