— 106 — 
de laatste ook wel gestoomd, op de wijze als men dit met rijst 
doet, doch nadat de knol in schrijven gesneden is. 
Daar zij minstens 8 tot 9 maanden, de o. manis zelfs een vol 
jaar behoeven, om hun vollen wasdom te bereiken, plant men 
deze knollen niet op sawahs aan, doch gewoonlijk op de erven 
of op tëgalgronden, die in de nabijheid der woonerven liggen 
en wel om de aanplanting gemakkelijk te kunnen bewaken te- 
gen wilde varkens. 
Men oogst het gewas, zoodra de bladeren beginnen te verwelken. 
Als plantmateriaal bezigt men bij o. manis den knol, die naar 
gelang van het aantal oogen in stukken wordt versneden, elk 
van één tot twee oogen bevattend. Bij h. mamajoeng geschiedt 
de voortkweeking uit zaad. Men plant op rijen uit, die op on- 
derlinge afstanden van ongeveer 4 voet van elkander af liggen 
en op eene plantwijdte in de rij van circa 3 voet. 
Wanneer de plant ongeveer één voet hoog is en den leeftijd 
van 1 a maand heeft bereikt, wordt het plantsoen gewied 
en voorziet men elk plantje van eenen stok of bamboeslat, waar- 
langs het geleid wordt. Is het gewas 2^ a 3 maanden oud, 
zoo wordt er voor de tweede maal gewied en de aanplant te- 
vens aangehoogd. 
Evenals deze beide oebivariëteiten vormt ook de këtela een 
minder geschikt voedingsmiddel, daar zij betrekkelijk spoedig 
tegenstaat. 
Toch verdienen zij de voorkeur boven de hangkoewang (Pa- 
chyrrhizus angulatus Rich.; in de Soendalanden h. hiris (4:8) ge- 
noemd, omdat deze uitsluitend bij wijze van versnapering, niet an- 
ders dan rauw liefst als roedjak genuttigd, wegens het min of meer 
scherp vocht, zoomede de verkoelende eigenschappen, niet be- 
paald onschadelijk geacht kan worden en lichtelijk aandoening 
in de ingewanden veroorzaakt. Niet zelden wordt de verkoop 
van hangkoewang vooral bij lange droogte, wanneer de tempera- 
tuur dagelijks hoog is, van wege de overheid verboden, ter 
voorkoming van cholera. 
De cultuur van dit knolgewas geschiedt door middel van za- 
