— 50 — 
verkrijgen, daar de notenboomen, die naast de rijen kanaries staan, 
steeds het minste licht zullen ontvangen. 
De afstand van uitplanten der notenboomen, die zooals wij boven 
zagen op minstens 24 voet gesteld moet worden, is intusschen de 
oorzaak dat een jonge nootmuskaat-onderneming gedurende vele jaren 
in zeer ongunstige finantieele omstandigheden verkeert. Is de tuin 
eenmaal aangelegd, dan moet men nl. gemiddeld een tiental jaren 
wachten alvorens de boomen beginnen te produceeren, en dan is 
der opbrengst nog zóó gering, dat er van een goed maken der jaar- 
lijksche onkosten geen sprake kan zijn; verscheidene jaren moet 
men dan daarna nog wachten alvorens de onderneming billijke 
winsten afwerpt. En intusschen blijft een groot gedeelte van den 
bodem jaren lang renteloos liggen. Want wel is waar moet mende 
notenboomen op afstanden van minstens 24 voet planten, omdat zij 
anders elkander ten slotte zouden gaan hinderen, maar het duurt 
zeker wel een vijf-en-twintig-tal jaren alvorens de boomen zóó groot 
geworden zijn dat dit gebeurt. Tot zóólang zijn de bree- 
de strooken gronds tusschen de boomen geheel onproductief, ter- 
wijl het zéér zeker in het belang van de eigenaars zou zijn, wanneer 
ook die gedeelten het een of ander waarde vol product konden op- 
leveren. 
Deze overwegingen waren het ook ongetwijfeld die tot het te 
dicht planten der notenboomen aanleiding gaven; soms vindt men 
ze zelfs op slechts 12 voet afstand staan. Misschien had men oor- 
spronkelijk daarbij de bedoeling om later, als de boomen zouden 
beginnen elkander in hun groei te belemmeren, de overtollige 
uit te kappen, maar blijkbaar is dit niet geschied. De reden daar- 
van is zeer verklaarbaar: zijn de boomen op 12 voet geplant, dan 
staan er per bouw viermaal meer dan bij afstanden van 24 voet. 
Had men dus de tuin op 12 voet geplant dan zou men later, 
bv. na 25 jaar, van den geheelen aanplant moeten omhak- 
ken, iets wat menschelijkerwijze gesproken van administrateur noch 
van eigenaars te verwachten is, vooral omdat die vijf-en-twin- 
tig-jarige boomen dan nog slechts gedurende een tiental jaren in volle 
productie zijn en dus misschien pas juist de onkosten van hun 
aanleg en onderhoud goedgemaakt hebben. En dat terwijl deze 
