— 51 
hoornen onder gunstige omstandigheden nog een 50-tal jaren zonden 
kunnen voortgaan met vrucht te dragen ! 
Men heeft hier blijkbaar geheel hetzelfde als zich in West-Java 
voordeed, vooral met de Liberia-koffie. Eerst, uit onbekendheid met het 
gewas, te dicht geplant, stond men later voor de moeielijke vraag: 
óf een groot deel van den aanplant omhakken, opdat de rest zich 
normaal kan ontwikkelen, of tevreden zijn met een zeer middelmatig 
product van een veel grooter aantal boomen. 
Maar bij den aanleg van nieuwe tuinen van Liberia-koffie heeft 
men een uitweg gevonden. Men plant de Liberia-koffie op den 
behoorlijken afstand, gewoonlijk ongeveer 12 voet, maar daartusschen 
plaatst men Java-koffie. Deze geeft één jaar vroeger vrucht als de 
Liberia en maakt daardoor reeds spoedig vele onkosten goed; 
bovendien, wanneer zij na eenige oogsten de Liberia-koffie zou gaan 
hinderen, is van hen niet veel meer te verwachten, zoodat men ze 
dan zonder veel bezwaar kan verwijderen. 
Geheel hetzelfde zou men nu ook in de nieuwe notentuinen kun- 
nen doen, en reeds in het jaar 1839 heeft Weddik ditzelfde middel 
aangeraden zooals uit ommestaand schema blijkt. Het geheele 
terrein zou dan beplant worden op 6 bij 7 voet in ’t vierkant; de 
kanaries op 48 voet en de noten op 24 beide in kruisverband; 
tusschen elke twee rijen noten komen dan twee rijen Java-koffie, 
terwijl in de rijen der notenboomen enkele Javakoffieplanten staan, 
elk tusschen twee dadapstekken in voor het geven van voorloopige 
schaduw. 
Op één complex, van 48 X 42 voet, zooals in de schets tusschen 
de stippellijnen begrepen is en waarvan er bijna 36 op één bouw 
gaan, staan dus: 1 kanarieboom (K) 
4 nootmuskaatboomen (n) 
35 Java-koffieplanten (X) en 
8 dadapboomen (o) 
Totaal 48 boomen. 
1) Zie Weddik en Teysmann, Natuurk. Tijdschr. voor Ned. Indië, 1839, 
Dl. IT, blz. 599. 
