een paar naburige perken aan den Voorwal deden toen hetzelfde, 
om bij die boomen zoogenaamde „luchtbemesting” toetepassen. Deze 
„bemesting” bestond eenvoudig daarin, dat aan één zyde van eiken 
boom een korte greppel gegraven werd, juist als op de boven beschre- 
vene wijze ; deze bleef echter verder zóó liggen en werd dus niet 
aangevuld; een deel der wortels kreeg daardoor van ter zijde „lucht” 
en van daar de naam luchtbemesting. Die gaten werden echter 
niet op diepte gehouden ; zij vulden zich dus allengs voor een deel 
met afgevallen bladeren, die daar ter plaatse in humus overgingen. 
Toen ik dat perk bezocht en een paar dier gaten voorzichtig liet 
uithalen kon men zien, dat zich een groot aantal jonge wortels in 
die humusmassa ontwikkeld had, aldaar dus blijkbaar vindende 
hetgeen zij zochten. 
Voor een zoo krachtig mogelijke ontwikkeling der boomen zou 
het geregeld patjollen (niet te diep) der tuinen misschien eveneens 
aanbevelenswaard zijn: ook hierbij zou het echter goed zijn, alvorens 
men daartoe overging, bij andere cultures te rade te gaan om 
practische voorlichting. 
Van een eigenlijke bemesting^ dus toevoeging van dierlijken of 
kunstmest in de notentuinen is in het oostelijke deel van onzen Archi- 
pel blijkbaar nooit en nergens sprake geweest. 
Anders was het daarmede echter gesteld in de Engelsche bezit- 
tingen, alsook in Benkoelen, doch daar trouwens uitsluitend onder 
Engelschen invloed. 
Ten einde een overzicht te geven over de proeven die in Penang 
en Singapore met bemesting genomen werden en over de uitkomsten 
daarvan, kan ik niet beter doen dan hier een vertaling te geven, van 
een gedeelte uit een onlangs verschenen rapport van Dr. Eidley, 
Directeur van den Botanischen tuin te Singapore, omtrent de cultuur 
van nootmuskaat aldaar i): 
y^Mest. — De vraag welke soort en hoeveel mest men voor de 
nootmuskaat moet gebruiken schijnt aan de planters veel moeilijkheden 
veroorzaakt te hebben. 
„In Banda schijnen de boomen in het geheel niet bemest te worden, 
1) Agricultural Bulletin of the Malay Peninsula (Garden and Forest Depart- 
ments, Strait Settlements, No. 6, April 1897), blz. 102. 
