17 — 
toegestaan, maar zelfs bevorderd werd. Ook de invoering dier cul- 
tuur op andere eilanden (als op Java, Ternate, Riouw alsmede in 
de Minaliassa) werd ter hand genomen zoodra deze toestemming door 
de Regeering verleend was. 
In Padang scheen de notencultuur zeer in den smaak te vallen, 
want zij werd spoedig meer en meer algemeen, vooral als volks-cultuur 
in de verschillende Afdeelingen als Padang, Padangsche Bovenlanden 
en vooral in Priaman, waar zij reeds in 1850-55 in vollen gang was. 
Pe officieele gegevens betreffende den jaarlijkschen uitvoer van 
noten van uit Padang, toonen die vooruitgang der cultuur aan : 
1854 
112 
1863 
1024 
1873 
2144 
1882 
2874 
1893 
5032 
Men ziet hieruit dat de Padang-oogsten gaandeweg de cijfers van 
het Banda-product (zie blz. 14) begonnen te naderen. 
In de laatste jaren is de opbrengst echter wederom iets minder 
geworden. Ook in deze streken heerscht een ziekte (volgens War- 
burg sedert 1879, doch waarschijnlijk reeds veel langer) die maakt 
dat de oogsten minder toenemen dan men zou mogen verwachten, 
en die ook den lust tot verderen bijplant sterk schijnt te doen ver- 
minderen. Yolgens onlangs van hier uit langs officieelen weg inge- 
wonnen berichten, bestaat die ziekte, die er ook thans nog in ernstige 
mate heerscht, in het onrijp afvallen (wit openspringen) der noten. 
Ook op Sumatra's Westkust (Dell) had de bevolking reeds sedert 
vele jaren, in navolging van hunne naburen op Penang, nootmuskaat- 
tuinen aangelegd, zoodat de eerste Europeanen die zich aldaar vestig- 
den, omstreeks 1870, er vrij uitgebreide aanplantingen vonden. In 
1871 echter begon ook daar een ziekte te heerschen die een groot 
aantal boomen deed sterven, waardoor de oogsten sterk achteruit- 
giugen. Bovendien maakte de verhooging van het uitvoerrecht op 
noten in 1875, toen de Regeering de uitvoerrechten van de Sultans 
overnam, de cultuur minder loonend hetgeen natuurlijk van invloed 
was op de uitbreiding van den aanplant. 
Eenige jaren later, omstreeks 1880, schijnt zij echter weer meer 
Modod. PI. XXVI 11. 2. 
