— 13 — 
op 1800 voet, maar toch blijken de hoornen er goed te groeien. 
De cultuur schijnt daar ook goede winsten te kunnen afwerpen, 
daar de werkloonen zoowel als de verdere onkosten gering zijn, 
doch het grootste ongerief bestaat in de verregaande luilieid en 
domheid der werklieden (negers). Wel heeft men getracht hierin 
verbetering te brengen door het aanwerven van koelies uit Oost-Indie, 
maar daar dit een zeker niet goedkoop middel is om de cultuur 
vooruit te brengen, zal dit vooral in de tegenwoordige tijden, nu 
de' prijs der noten zoo laag is, het voordeelig saldo der exploitatie 
aanzienlijk doen afnemen. 
Hoewel dus de uitkomsten getoond hebben dat de natuurlijke 
gesteldheid van het eiland Granada zeker gunstig mag geacht wor- 
den voor de cultuur van nootmuskaat, zoo is toch een ernstige 
concurrentie van die zijde wel niet te vreezen, zoolang het niet ge- 
lukt zich van meer nabij goed werkvolk te verschaffen. 
Veel ernstiger concurrenten op de wereldmarkt schenen daaren- 
tegen voor een 40-tal jaren Penang en Singapore te zullen worden. 
Intusschen duurde die vrees slechts gedurende korten tijd, van 
omstreeks 1849 — 1859, daar later de opbrengsten weder bijna even 
snel daalden als zij vroeger gestegen waren. 
Gedurende de eerste Engelsche inbezitneming der Molukken 
werd reeds dadelijk van de gelegenheid gebruik gemaakt om van uit 
Ambon tal van kruidnagel- en nootmuskaatplantjes naar Penang 
over te brengen, ten einde aldaar die culturen in te voeren. Deze 
dateeren dus van omstreeks ’tjaar 1800. De plantjes ontwikkelden 
zich goed, maar toch bieidde de cultuur er zich in den beginne slechts 
langzaam uit. Eerst tusschen de jaren 1840 en 1850 steeg de pro- 
ductie zeer snel, en ook in de latere jaren bleef die toename 
aanhouden, zooals uit enkele productiecijfers blijkt. Zoo bedroeg 
de opbrengst van Penang (met inbegrip van de naburige provincie 
Wellesley): 
in 1832 
„ 1840 
„ 1850 
„ 1855 
„ 1858 
256 pikol 
592 „ 
2560 „ 
4624 „ 
6560 „ 
noten. 
» 
ff 
T) 
5 ? 
