— 5 — 
men den bast, in kleine stukken van ongeveer 10 cM. lang bij 4 
cM. breed, op de passers voor 1 cent per stuk verkoopt. 
De ziekte bestond in het afsterven van vele jonge takken, waar- 
door vervolgens ook de dikkere te gronde gingen. De weinige der 
oudere takken, die bleven leven, vertoonden niet zooals gewoonlijk, 
een gladde bast, maar deze was als met een groot aantal bulten 
bedekt; de opbrengst van verkoopbare bast werd door deze ziekte 
dus zeer verminderd. De oorzaak bleek gezocht te moeten worden 
in luizen, die in overgroot aantal de nog groene bast der jonge 
takken bedekken om daaruit voedsel te zuigen. Stierven deze takjes 
af, dan kwamen voor elk dezer wel verscheidene andere, maar zwak- 
kere in de plaats, doch die werden op hun beurt en niet minder 
hevig aangetast. De boom putte zich dus zoodoende uit in het 
maken van jonge loten, van welke echter bjna geen enkele het 
veel verder bracht. 
Het eenige redmiddel bestaat in het afkappen en verbranden van 
alle takken die aangetast zijn, waardoor de verdere verspreiding 
der luizen tegengegaan wordt. 
Een enkele der negorij lieden had uit eigen beweging reeds ge- 
tracht dit middel toe te passen ; het had ook wel gunstig gevolg gehad, 
maar was niet afdoende geweest, omdat er niet op gelet was dat 
alle aangetaste takken van den boom verwijderd werden. Wanneer 
dit intusschen eenmaal met voldoende zorg geschiedt, zal men die 
ziekte zeker geheel kunnen meester worden en blijven. — 
Gedurende den loop van het onderzoek naar de ziekten der nooimus- 
kaat-hoomen^ het eigenlijke doel van mijne reis dus, werd het mij 
gaandeweg duidelijk dat deze ziekten wel is waar de aanleiding 
zijn van belangrijke verliezen, maar tevens dat er ook nog andere 
omstandigheden medewerken om de opbrengst minder groot te 
doen zijn, als waarschijnlijk wel mogelijk ware. 
In de overtuiging dat ook hier een juiste kennis der bestaande toe- 
standen aanleiding zou kunnen zijn tot het tot stand komen van verbe- 
teringen, heb ik getracht zooveel mogelijk van verschillende in de 
praktijk ervaren personen vertrouwbare inlichtingen in te winnen 
omtrent de bestaande gewoonten en gebruiken bij de teelt dier hoo- 
rnen, de bereiding van het product, de handel in nootmuskaat en 
