— 98 — 
werden, zooals gezegd, nocli door Collingwood noch door mij in- 
secten waargenomen. Ridley heeft echter in notenboomen een kleine 
kever aangetroffen, die eveneens in den bast leeft en meent in 
dezen de oorzaak der ziekte gevonden te hebben. Het blykt echter 
niet dat de zoo aangetaste boomen dezelfde ziekteverschijnselen 
vertoonden als hierboven beschreven werden. Dit bastkevertje be- 
hoorde tot de groep der Scolijtidae^ tot welke o.a. ook het zoo schade- 
lijke bastkevertje Scohjtus clestnictor behoort. Aan dit diertje schrijft 
hij nu de geheele verwoesting der plantages na 1860 toe. Uitgaande 
van deze meening beveelt Ridley een bestrijdingswijze der ziekte 
aan, berustende op het vernietigen van alle afstervende deelen, het 
bedekken van den bodem rondom den boom met afgesneden gras, enz. 
Misschien hebben deze middelen inderdaaad hun nut bij de bestrij- 
ding der kevers, die Ridley in den bast der boomen aantrof, maar 
daar deze naar onze meening in geen verband staan met de hier 
besproken ziekte, zoo vallen zij op het oogenblik buiten bespreking. 
Gedurende myn verblijf in de Minahassa heb ik, gebruik makende 
van de gelegenheid om mij versch materiaal te verschaffen, den bast 
van afgestorven boomen aan een mikroskopisch onderzoek onderworpen. 
De oorzaak van de verkleuring die de bast ondergaat, was duidelyk 
genoeg gelegen in het afsterven der cellen, maar omtrent de oor- 
zaak van dit afsterven, dat steeds bij het cambium begint, waren 
geen aanwijzingen te vinden. Van dierlijke parasieten kon geen 
sprake zijn, en een schimmel was niet te ontdekken, noch in de pas 
aangetaste weefsels noch in den steeds verder en verder afstervenden 
bast. Bovendien ontbrak steeds elk gegeven dat aanwijzing kon geven 
omtrent de plaats van waaruit de ziekte zich verspreid had. 
Dit en de omstandigheid dat de ziekte zich eerst uit door het 
plotseling verwelken, dus als de boom reeds sedert zeer lang aangetast 
moet zijn, bemoeilijkten het onderzoek zeer. Bovendien is het aantal 
boomen dat aan de ziekte ten offer valt betrekkelijk gering, en 
komen zij zonder eenige regelmaat verspreid in de tuinen voor, zoodat 
het zoeken naar exemplaren die nog pas kort geleden aangetast 
werden uiterst moeilijk en weinig belovend was. Dit zoeken was 
bovendien nog des te moeilyker uitvoerbaar, omdat het eerste optre- 
den der ziekte slechts herkenbaar is aan de verkleuring van den 
