-- 104 — 
Er bestond dus meer dan voldoende aanleiding voor de vrees der 
planters, die ook geuit werd in het Koloniaal Verslag van 1895, 
dat dit onrijp opengaan de geheele notencultuur in gevaar zou 
brengen. 
Het onrijp opengaan van den bolster wordt niet steeds door één 
zelfde oorzaak teweeggebracht. 
Verreweg het meest algemeen gaat het onrijp openspringen gepaard 
met het voorkomen van donkergekleurde vlekken op of in den bolster ; 
in die gevallen moet de schimmel, die dan aldaar in het weefsel huist, 
als oorzaak van het onrijp opengaan beschouwd worden. 
In andere gevallen gaat het wit openspringen gepaard met, en 
wordt voorafgegaan door het in zijn geheel afsterven (verrotten) 
van den bolster, waarbij deze in zijn geheel donker bruin wordt en week. 
Het is het opengaan onder deze verschijnselen dat men op Banda 
den naam geeft van pala reboes of boeka massaq] de bolster ziet er 
dan ook juist uit alsof hij gekookt was. Dit verschijnsel vertoont 
zich hoofdzakelijk op bepaalde plaatsen en op bepaalde tijden, maar 
dan vallen vaak tal van vruchten als slachtoffers, vooral op Banda 
op de hoogere terreinen en in de vochtigste en koudste maanden. 
Ku en dan ziet men echter ook vruchten die opengegaan zijn 
zonder dat de bolster eenige ziekelijke verandering vertoont. Zij 
komen gewoonlijk vrij zeldzaam, maar toch nu en dan plaatselijk in 
grooter aantal voor. 
De verschillende boven gegeven benamingen worden op Banda 
veelal dooréén gebruikt, zonder dat de drie genoemde gevallen 
onderscheiden worden. Slechts ^^pala reboes'^ en y^boeka massaq^^ 
worden algemeen voor het tweede geval gebruikt, hoewel men dat 
ook vaak tevens „boeka en „boeka moeda^' noemt. Kèrang 
heet verder ook elke noot in den dop die nog onrijp is, zoodat 
de dop nog niet in zijn geheel zwart gekleurd is, maar bij den 
navel een grootere of kleinere lichtbruine vlek vertoont. 
Ten einde verwarring in de namen te- voorkomen en tot een 
gewenschte eenheid te geraken, ben ik tijdens mijn verblijf op 
Banda met enkele der perkeniers overeengekomen : 
den naam kèrang slechts te gebruiken voor de vruchten die jong 
openspringen en de bekende zwarte schimmelvlekken vertonnen ; 
