— 105 — 
pala rehoes en hoeka massaq te behouden voor die vruchten die 
aan den boom rotten (en dan tevens opengaan), en 
hoeka moeda te noemen de onrijp openspringende vruchten, die 
een volkomen gaven bolster bezitten. 
Voor noten in den dop, maar zonder den bolster, kan tevens den 
naam kèrang behouden blijven zond&r veel spraakverwarring te 
geven, daar deze toch, nl. voorzooverre zij waarde hebben in den 
handel, bijna uitsluitend van door de schimmel aangetaste vruchten 
afkomstig zijn. 
A. Onrijp openspringen tengevolge van een schimmel (Kèrang.) 
a Ziekte-verschijnselen. 
In de gevallen waarin het onrijp opengaan veroorzaakt wordt 
door de schimmel, splijten de vruchten in meer of minder ont- 
wikkelden toestand. Nu eens is de vrucht bijna geheel volwas- 
sen, de foelie donkerrood en de dop bijna geheel zwart maar 
slechts aan het naveleinde nog een weinig bruin, dan weder, als 
de vrucht jonger is, is de foelie bijna geheel rood, hoewel soms 
iets lichter gekleurd dan normaal, en is de dop slechts voor de 
helft zwart ; ten slotte is vaak de vrucht nog minder ontwikkeld, 
zoodat de foelie en dop beide nog geheel wit zijn; in dit laatste 
stadium kan men noot met dop gemakkelijk tusschen de vingers 
stuk drukken. 
Naar gelang van de meerdere of mindere ontwikkeling die de 
vrucht bij het openspringen bereikt heeft, onderscheidt men dan 
ook op Banda gewoonlijk drie soorten van kèrang^ nl. kèrang moeda^ 
kèrang en kèrang toeivah. 
De kèrang moeda (jonge kèrang) beantwoordt aan het derde 
hierboven aangeduid stadium ; het spreekt van zelf dat van zoodanige 
vruchten noot noch foelie eenige waarde hebben. Zij worden dan 
ook door de notenplukkers niet eens geplukt of opgeraapt, maar 
zij vallen van zelf af en blijven in de tuinen liggen. 
Bü de kèrang (die dus iets ouder is) is de foelie niet meer wit 
maar min of minder donkerrood gekleurd en levert een wel is 
waar verkoopbaar, maar toch minderwaardig product op. De noot is 
nog zeer jong en week, bij het indrogen wordt zij sterk gerimpeld ; 
