_ 119 •-- 
malen in het Koloniaal Verslag van deze ziekte is sprake geweest. 
Volkomen hetzelfde geldde voor het eiland Groot-Sangi, en ook daar 
verontrustte men zich dus en met reden. 
Geheel anders was de toestand echter op de Banda-eilanden. 
Daar heeft de ziekte blijkbaar reeds zóó langen tijd geheerscht, 
misschien zelfs wel van den beginne af aan, lang vóór onze komst, 
dat men ten slotte er niets bijzonders meer in zag dat een deel der 
vruchten te vroeg opensprong. Aan een ziekteverschijnsel werd 
daarbij ten minste niet gedacht, en toen ik bij mijn komst op Banda 
naar het voorkomen van ziekten aldaar informeerde, was het antwoord 
dat die ziekte er onbekend was. Het onrijp opengaan der vruchten 
toch werd er niet als eigenlijke ziekte beschouwd, want men had 
het nooit anders gekend en elk jaar zag men ze plotseling en geregeld 
in aantal toenemen, als bewijs dat 1 a 2 maanden later de groote 
pluk zou beginnen. 
Daarna nam het aantal weer evenzoo snel af en men verontrustte 
er zich dus op den duur niet het minst over, hoewel de ziekte er 
thans zeker niet min'ler hevig heerscht dan in de Minahassa. 
d, Gevolgeyi der ziekte, 
liet onrijp openspringen der vruchten werd door de planters niet 
zelden toegeschreven aan een ziekte van den boom zelve ; vooral die 
gevallen, waarin bepaalde boomen steeds niet anders dan onrijp 
open springende vruchten opleveren, meende men als onomstootelijk 
bewijs daarvan te mogen aanhalen. 
Intusschen bestaat er voor een dergelijke meening niet den minsten 
grond. Wij zagen dat de schimmel slechts in den bolster van de 
vrucht leeft en er niet verder in door gaat, zoodat de boom zelve van 
de schimmel in het geheel niets te lijden heeft. Omhakken van 
krachtige boomen ten einde ze te vervangen door jonge planten van 
ander zaad geteeld (zooals vaak aanbevolen werd) brengt den oogst 
slechts achteruit, maar den aanplant volstrekt niet vooruit, omdat 
de vruchten van die nieuwe boomen niet minder aan de ziekte 
blootstaan dan die van de vorige boomen. 
De groote, maar tevens de eenige schade die de schimmel aan- 
brengt, bestaat dan ook uitsluitend in de waardevermindering die 
de oogst daarbij ondergaat. 
