~ 124 - 
normaal opengesprongen, rijpe vruchten (waarbij ook de kèrang 
toeivah gerekend worden) en de onrijp opengegane afzonderlijk 
worden genoteerd i). Op die wijze verkrijgt men dus zeer vol- 
ledige statistieken omtrent den oogst, zoowel als omtrent het 
gehalte aan kèrang. 
Wij zullen spoedig nog nader op deze gegevens terugkomen, en 
ons voorshands bepalen tot een overzicht over de hoegrootheid van 
het totale oogstverlies dat tengevolge van het te vroeg opengaan 
der vruchten geleden. 
Op het perk Keizerstoren ^ gelegen ongeveer midden aan den Voor- 
wal van Groot-Banda, waar de jaarlijksche oogst thans gemiddeld 
5.000.000 noten bedraagt, beliep het percentage aan kèrang in de 
jaren 1891 t/m 1897 achtereenvolgens: 
6.7, 6.9, 7.2, 9.2, 4.1, 3.4, 5.0 <>/, ^). 
Op het perk Simomval^ gelegen aan het Z. W. einde van het 
eiland Groot-Banda, is de gemiddelde jaarlijksche oogst bijna 7.000.000 
noten; het percentage aan kèrang bedroeg in de jaren 1893 t/m 
1896 achtereenvolgens: 
7.3, 10.5, 15.9 en 11.4 Vc 
Op Keizerstoren was het gemiddelde gehalte dus 6.1 ®/o, terwijl 
dit op Simonwal ruim 11 % bedroeg, dus bijna het dubbele. Be- 
trekkelijk zijn die getallen wel niet zeer groot, maar wanneer men 
in aanmerking neemt dat het loopt over partijen van 5 en 7 mil- 
lioen noten, zoo berokkent zelfs dit percentage aan den eigenaar een 
niet gering geldelijk verlies. 
Maar ook hierbij houdt de schade door de ziekte veroorzaakt niet 
op, want de kèrang moeda., die zonder de schimmel toch ook rijp gewor- 
1) Het afzonderlijk tellen der goede noten en kèrangs gaat vrij vlug, omdat 
de plukkers verplicht zijn (overal?) de kèrangs steeds in den bolster binnen te 
brengen, terwijl de rijpe noten reeds in de tuinen van den bolster ontdaan 
worden. Bij liet ontvangen der noten wordt er dan echter nog op gelet, of 
er toch nog onrijpe noten zonder schil worden binnen gebracht, daar hierop 
boete staat voor den plukker, 
2) De graphische voorstelling op Plaat II, geeft o.a. aan de gemiddelde 
maandelijksche oogsten over deze jaren, benevens den gemiddelden maan- 
delijkschen oogst aan kèrang\ de verhouding tusschen beiden geeft dus ook de 
jaarlijksche verhouding aan. Wij komen nog later op deze graphische voor- 
stelling terug. 
