— 127 — 
caantal kèrang moeda dat, als gewoon, niet binnengebraclit werd zal 
dus ook wel een 15®/ o bedragen hebben. Berekent men hieruit 
nu hoeveel van de vruchten door de schimmel aangetast werden, 
dan komt men tot 42®/o, dus tegenover 58®/o die niet aangetast werden. 
De cijfers omtrent den oogst van de maand April 1897 waren nog 
ongunstiger. Yan die partij wegende 1038 K®. en bestaande uit 
ongeveer 271.000 noten, was het percentage als volgt: 
van het totale aantal. 
gave noten 
iets gerimpeld 
zwaar „ 
rompen 
n 
Y) 
41®/o van de vruchten waren dus niet geinfecteerd, terwijl 58®/o wel 
aangetast waren door de ziekte, de kèrang moeda ook hier niet mede 
gerekend omdat die niet verkoopbaar zijn. 
Deze cijfers mogen volstaan om aan te toonen dat de hier besproken 
ziekte op de Banda-eilanden zeker in niet mindere mate heerscht 
dan in de Minahassa. 
Ambon levert in dat opzicht voorzeker ook weinig gunstige 
verhoudingen op ; ik kan dit echter niet door reeksen gegevens 
aantoonen, daar mij oogstcijfers ontbreken. In een paar tuinen, 
welke ik in Juni 1897 bezocht, zag ik echter den dagelijksclien pluk 
binnenkomen: in den eenen bestond die voor 37®/o, in den anderen 
voor 40®/o uit kèrang toewah en kèrang^ dus wederom ongerekend 
kèrang moeda, en alle met zwarte vlekken op den bolster. Het was 
toen echter een zeer ongunstige tijd, midden in den natten moesson ; 
in den drogen tijd was het gehalte geringer naar men mij verzekerde. 
Uit de verschillende gegevens blijkt intusschen voldoende dat de 
schimmelziekte die het onrijp opengaan der vruchten veroorzaakt, 
in alle door mij bezochte streken zware verliezen aan den oogst 
toebrengt; uitzonderingen maken slechts Siauw, waar de schade nog 
gering te noemen is en Saparoea en Zuid-Cerarn waar de ziekte 
niet schijnt voor te komen. 
Wat andere streken betreft, zooals Priaman enz. is naar ontvangen 
berichten de schade ook daar zeker zeer aanzienlijk ; nadere opgaven 
dienaangaande staan mij echter niet ten dienste. 
