— 130 — 
in den regenval aan te toonen. Bij nadere overweging behoeft het 
mislukken van deze poging echter geenszins verwondering te wekken. 
De invloed van den regen toch zou slechts dan ontwijfelbaar 
kunnen aangetoond worden, wanneer op Banda droge tijden regel- 
matig met natte maanden afwisselen. 
Dit nu is echter juist aldaar het allerminst het geval. Wel heeft 
men er een natten moesson, maar ook in den zoogenaamden drogen 
tijd regent het er zóó geregeld, dat bijvoorbeeld op het perk Keizers- 
toren in de laatste 7 jaar geen enkele maand voorgekomen is zonder 
regen, terwijl er slechts 10 maanden waren met minder dan 8 
regendagen; in de jaren 1893 en 1894 was er zelfs geen enkele 
maand met minder dan 9 regendagen ; en op Simonwal deed zich 
geheel hetzelfde voor. 
Bij een zóó gelijkmatigen regenval over het geheele jaar, laat zich 
een directen invloed daarvan op het maandelijksch percentage kèrangs 
niet aantoonen. Voor de Minahassa zou dit waarschijnlijk beter 
gelukken, omdat men daar een regelmatigen Oost-moesson heeft met 
meerdere maanden met weinig of geen regen, maar voor de tuinen 
aldaar ontbreken mij de juiste oogstcijfers. 
Doch er is nog een andere reden : niet alleen is het de regen 
op zich zelf, maar ook, en zelfs vooral de vochtigheidstoestand der 
lucht in de tuinen die van grooten invloed is op de ontwikkeling 
van de schimmel, en deze hangt nu niet alléén af van den regen, 
maar ook van tal van andere omstandigheden die zich niet onder 
cijfers laten brengen. 
Yan zeer grooten invloed daarop is natuurlijk de dichtheid der 
beplanting en dus de meer of minder sterke schaduw in de tuinen. 
Hoe dichter de beschaduwing en de beplanting, hoe minder zon 
en wind in de tuinen door kunnen dringen en dus hoe langzamer de ver- 
damping van het regenwater plaats heeft ; en, hoe langer de vruchten 
Aochtig blijven, des te meer vinden de conidiën van de schimmel 
gelegenheid om te kiemen en dus om nieuwe vruchten aan te tasten. 
Onder overigens gelijke omstandigheden, zal verder een langer 
aanhoudende vochtigheid in bepaalde tuinen veroorzaakt worden 
door een meer geregelde bewolking. Juist in dit opzicht bestaat er 
een duidelijk verschil tusschen de perken van Groot-Banda onderling. 
