— 131 
De wolken die zich bijna geregeld tegen of kort na den middag 
gaan ophoopen boven Groot-Banda, verzamelen zich steeds om den, 
in de Oostelijke helft gelegen hoogsten top, den G. Bandeira, die een 
hoogte heeft van ongeveer 460 Meter ; van af dit punt breiden de 
wolken zich dan eiken dag uit. De perken die rondom dezen berg 
gelegen zijn ^), zullen dus steeds minder zon ontvangen dan de ande- 
ren en daardoor zal de lucht in deze tuinen en vooral in de 
hoogere gedeelten vochtiger zijn, dan de meer Westelijk gelegen 
perken. Bij gelijke beschaduwing zijn de eerstbedoelden dus wat 
de ziekte betreft, in het nadeel. 
De eenige wijze waarop men nog tot op zekere hoogte den in- 
vloed van den regen op de uitbreiding der ziekte zou kunnen aan- 
tonnen, is door vergelijking van het percentage kèrang in de eerste 
helft van het jaar (dus in en dadelijk na den West-moesson) en die 
van de tweede helft (in en na den Oost-moesson). Deze cijfers zullen 
des te meer spreken omdat de totale oogst in het laatste halfjaar 
steeds aanzienlijk grooter is dan in het 1® halfjaar, omdat de groote 
pluk gewoonlijk in Juli en Augustus valt. 
In de volgende tabel vindt men alzoo h.Qt gemiddelde ma andelijk- 
sche percentage kèrang over halve jaren genomen, bij de drie reeds 
besproken perken : 
1) Dezo zijn: aan den Voorwal: Raning^ Komher^ Keizersloren en Spantje-hij ; 
aan den Achterwal: Zoeten Inval ^ Boven-Dender^ Beneden-Dender^ Drie Gebroe- 
ders^ Babi mandi^ Boetong, Everts en Lust. 
