141 
B. Onrijp openspringen der vruchten, zonder schimmel. 
Het onrijp opengaan der vruchten, zonder dat de bolster door de te 
voren besproken schimmel aangetast is, komt in verhouding tot de 
wel aangetaste over het algemeen betrekkelijk weinig voor. 
Vroeger (blz. 107) haalde ik reeds aan dat van de 50 onrijp open- 
gesprongen vruchten die ik in den tuin op Groot-Sangi liet verza- 
melen, slechts één niet door de schimmel aangetast was. Ook in Me- 
nado zag ik zulke vruchten, en evenzeer op de Banda-eilanden. 
Omtrent het opengaan zelve valt niets bijzonders mede te deelen ; 
alléén viel het mij op dat alle zoodanige vruchten nog zóó jong 
waren, dat noot en foelie beide nog een witte kleur hadden en dus 
steeds voor den oogst geheel verloren gingen; zoodanige vruchten 
met bruikbare foelie en noot zag ik dus niet. 
In Menado en op Groot-Sangi was de bolster steeds groen ge- 
kleurd {hoeka moeda)^ doch op de Banda-eilanden gebeurt het ook 
vaak, vooral op bepaalde plaatsen, dat de bolster verrot terwijl de 
vrucht nog aan den boom hangt, en men noemt ze dan vaak 
„pala rehoes'^ of y^hoeka massaq'\ beide namen dus die er op wijzen 
dat de bolster bruin, als gekookt, is (vergelijk blz. 103). 
Een ziekteoorzaak is aan de vrucht in ’t geheel niet waartene- 
men, en daarom in de eerste plaats deel ik de meening van verschil- 
lende ervaren perkeniers, die het y^hoeka moeda'^ zoowel als het 
yyhoeka massaq'' uitsluitend toeschrijven aan veel regen, en aan te 
groote en te langdurige vochtigheid der lucht in de tuinen. 
Het „boeka moeda'' maar vooral het „boeka massaq'^ komt zeer 
veel voor in de hoogere tuinen van Groot-Banda, en meer bepaald 
in die perken, welke tegen de helling van den 460 Meter hoogen 
Goenoeng Bandeira liggen, (zie blz. 131) ^). Bij mijn bezoek o. a. 
aan die hoogere gedeelten van de perken Boven- en Beneden- Dender 
zag ik op vele plaatsen de grond onder de boomen als bezaaid 
met de verrotte bolsters van y,boeka massaqB 
Doch ook in laag gelegen tuinen, waar eveneens de grond vaak 
1) Warburg (1. c., blz. 146) vermeldt dat de bergrug van Groot-Banda o}) 
plaatsen boven de 200 M. hoogte niet meer geschikt is tot loonende nootmus- 
kaatcultuur, omdat de lucht daar te droog is. Integendeel blijkt juist de 
te groote vochtigheid der lucht op die hoogere standplaatsen aldaar de oorzaak 
van de geringere productie der boomen te zijn. 
