— 172 — 
het bouwmateriaal dat op Banda overal voor het grijpen ligt, en 
gemetseld met kalk die eveneens uit die karang gebrand is. Op den 
vloer, die slechts uit vastgestampte aarde bestaat, worden de vuren 
onderhouden, die de noten moeten rooken (drogen), terwijl er terzijde 
een plaats overblijft waar men de afgewerkte noten goed droog kan 
bewaren, tot het oogenblik van verzending gekomen is. 
Enkele meters boven den vloer, liefst zoo laag mogelijk, is een 
zoldering aangebracht: in het midden een houten vloer, ter weerszijden 
een vlechtwerk van los ineengevlochten bamboe-reepen {para-para) 
Deze bamboe-horden vormen den bodem van eenige bakken, waarin 
de noten worden uitgespreid, terwijl de smalle gang er tusschen 
dient om alle bakken gemakkelijk te kunnen bereiken. 
Het dak van het rookkombuis is zoo laag mogelijk en ontvangt 
vaak slechts van één zijde licht, door een klein venstertje. 
Alles is er dus op berekend om onnoodig warmteverlies tegen 
te gaan, 
In een der bakken worden de versche noten gebracht en onge- 
veer 1 voet hoog opgestapeld ; de noten vaii een geheele week 
worden dooreengemengd en zij worden dus bij wekelijksche 
partijen afgedroogd. 
Op den vloer in het notenkombuis onderhoudt men voortdurend 
langzaam voortsmeulende houtvuren; de opstijgende warme lucht 
(en rook) doen de noten binnen den dop langzaam drogen. Een 
paar maal ’s weeks worden de noten omgewerkt, en na 6 weken 
ongeveer zijn zij goed droog, zoodat de meeste noten zich van den 
bolster losgemaakt hebben; zij „rammelen” dan zooals het heet. 
De warmte die in de rookkombuizen heerscht is natuurlijk verre 
van constant, maar dat is ook volkomen onnoodig. Gewoonlijk bedraagt 
de temperatuur er naar schatting een 35° — 40® C. (95° — 104° F). 
Herhaaldelijk heeft men het al of niet noodzakelijke van het 
rooken der noten, evenals deze methode van droging gecritiseerd. 
Men achtte het rooken overbodig, daar het toch maar op het drogen 
aankomt, men meent beter en goedkooper van de zonnewarmte 
gebruik te kunnen maken, evenals bij koffie, of acht de nieuwerwetsche 
droogmachines, zooals die bij de theebereiding, voor het drogen 
van kinabast enz. thans in gebruik zijn, meer aanbevelenswaard. 
