— 177 — 
Gelukte het een stuk van den dop los te maken, zoo zag men 
dat de oppervlakte een donkerbruine kleur had aangenomen ; op 
de breuk waren de noten evenmin blank, zooals het behoort, 
maar bruin. Het uitgesmolten vet was dus door het weefsel van 
de geheele noot getrokken, en had haar van binnen zoowel als 
van buiten wankleurig gemaakt. 
Deze proef toont dus aan dat het niet wenschelijk is de temperatuur 
der lucht bij het drogen hooger op te voeren dan tot 45^ C. 
(113^ F.) daar, bij hoogere temperatuur gedroogd, de noten een 
zeer ongewenschte kleur krijgen en bovendien veel meer kans hebben 
vóór en bij het kloppen te barsten. Het product zou door die snelle 
droging dus een veel geringere handelswaarde verkrijgen. 
In de gewone rookkombuizen wordt een lucht-temperatuur van 
45^ C. zeker nooit bereikt. 
Droogde men de noten daarentegen in de zon, zou zouden deze 
daarbij een temperatuur van 50^ — 60® C. kunnen aannemen, een warm- 
tegraad die dus voor het product nadeelig zou zijn. Om deze reden 
moet dus het drogen in de zon afgeraden worden, zelfs al ware 
het overal uitvoerbaar. 
Daar het langzaam drogen, bij lage en gelijkmatige temperatuur 
dus een vereischte is, beantwoorden de ouder wetsche rookkombuizen, 
laag van verdieping en van dikke steenen muren zonder ramen 
opgetrokken, uitstekend aan hun doel. 
Yoor enkele jaren heeft men op een der perken een rookkombuis 
gebouwd van nieuwerwetsch maaksel : buitengewoon groot, hoog en 
sierlijk, met wanden der onder- zoowel als bovenverdieping, geheel 
van plaatijzer, en beiden met verscheidene groote ramen en deuren 
met spiegelruiten, voorzien. Hoewel bij mijn bezoek reeds sedert 
een tweetal jaren gereed, was het nieuwe kombuis nog niet in 
gebruik genomen. Het zal intusschen ook wel nooit eenigen dienst 
doen, daar het voor het naar eisch behandelen van den oogst geheel 
ongeschikt is, terwijl het zeker vele malen te groot is voor den oogst 
die het perk ooit zal kunnen opleveren. 
Daar de versche noten gemiddeld (volgens eigen bepalingen te 
Buitenzorg) 40 water bevatten, en de luchtdroge gekalkte noten 
(monster van Banda) nog ongeveer 8 ®/o, zoo ondergaat de partij bij 
Meded. PI. XXVIII. 12 
